Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası sorumluluk hukukunun temelini oluşturan "isnadiyet" (atıf) kavramı, haksız bir fiilin hukuken bir devlete bağlanabilmesini ifade eder. Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından 2001 yılında kabul edilen "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" uyarınca, isnadiyet kurallarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bir devletin, başlangıçta kendisine isnat edilemeyen özel kişilere ait bir fiili sonradan kendi fiiliymiş gibi benimsemesi ve kabul etmesi durumunda, söz konusu fiil o devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Bir devlet organının veya kamu görevlisinin, kendisine verilen yetki sınırlarını aşarak ya da talimatlara aykırı (ultra vires) hareket etmesi durumunda, bu fiil hiçbir koşulda devlete isnat edilemez.
  3. C
    Mevcut hükümet tarafından bastırılan ve başarısız olan bir ayaklanma hareketinin tüm fiilleri, devletin ülkesinde gerçekleştiği için otomatik olarak mevcut hükümete ve devlete isnat edilir.
  4. D
    Bir devletin yeni hükümeti haline gelen başarılı bir ayaklanma hareketinin, iktidarı ele geçirme sürecinde gerçekleştirdiği haksız fiiller devlete isnat edilemez.
  5. E
    Bir devletin ülkesindeki özel kişilerin yabancı bir devlete karşı işlediği her türlü haksız fiil, devletin herhangi bir ihmali bulunmasa dahi doğrudan devlete isnat edilen bir sorumluluk doğurur.

Cevap

Başlangıçta devlete isnat edilemeyen bir fiilin devlet tarafından sonradan benimsenmesi ve kabul edilmesi durumunda bu fiilin devlete isnat edileceğini belirten seçenek doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 11. maddesine göre, bir devlet, başlangıçta kendisine isnat edilemeyen bir davranışı (örneğin özel kişilerin eylemlerini) kendi eylemi olarak kabul eder ve benimserse, bu davranış uluslararası hukuk uyarınca o devlete isnat edilir. Bu kural, özellikle devletin resmi makamlarının özel grupların eylemlerini açıkça onayladığı durumlarda (Tahran elçilik baskını örneğinde olduğu gibi) işletilir.

Adım Adım Çözüm

1
UHK Taslak Maddeleri çerçevesinde isnadiyet kurallarını değerlendir.
İsnadiyet için fiilin bir devlet organına, devlet yetkisi kullanan kişilere veya devletçe benimsenen eylemlere ait olması gerekir.
Sorumluluğun doğması için haksız fiilin devlete aidiyetinin tespiti zorunludur.
2
Ayaklanma hareketleri ve yetki aşımı durumlarını incele.
Başarılı hareketlerin fiilleri devlete isnat edilirken, başarısız olanlarınki edilmez. Resmi görevlilerin yetki aşımı (ultra vires) eylemleri ise devlete isnat edilmeye devam eder.
Uluslararası hukukta devletin sürekliliği ve güvenilirliği ilkesi gereği resmi sıfatla yapılan eylemlerden devlet sorumlu tutulur.
3
Benimseme ve kabul etme (Madde 11) kuralını uygula.
Devletin bir eylemi sahiplenmesi, isnadiyeti hukuken kurar.
Tahran Rehineler Davası gibi örneklerde görüldüğü üzere, devletin resmi onayı fiili devlet eylemine dönüştürür.

Anahtar Kavram

İsnadiyet (Atıf) Kuralları

Daha Fazla Pratik

Uluslararası Adalet Divanı'nın Tahran Rehineler Davası'ndaki (ABD-İran) kararını, isnadiyetin 'benimseme ve kabul' aşaması açısından inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bu konudan daha fazla soru