Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) 'Devletin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri' uyarınca, devletin uluslararası sorumluluğunun doğabilmesi için uluslararası hukuka aykırı fiilin söz konusu devlete isnat edilmesi (atfedilmesi) şarttır.
Buna göre, X Devleti sınırları içerisinde gerçekleşen aşağıdaki olayların hangisinde, ortaya çıkan hukuka aykırı fiil uluslararası hukuk kuralları gereği doğrudan X Devleti'ne isnat edilir?
- Resmi üniformasıyla görev başında olan bir X Devleti güvenlik görevlisinin, amirlerinin kendisine verdiği açık talimatlara aykırı davranarak ve yetkisini tamamen aşarak (ultra vires) yabancı bir sığınmacıya kötü muamelede bulunmasıCevap
- BMerkezi hükümeti devirmek amacıyla silahlı çatışma başlatan ancak bir süre sonra X Devleti'nin düzenli ordusu tarafından tamamen dağıtılarak başarısızlığa uğratılan isyancı bir grubun, çatışmalar sırasında yabancı misyonlara verdiği zararlar
- CSivil halktan bir grubun, önceden öngörülemeyen ani bir sokak protestosu sırasında yabancı bir ülke diplomatik aracına zarar vermesi ve X Devleti güvenlik güçlerinin olay anında makul ve gerekli tüm müdahaleleri gecikmeksizin yapmış olması
- DX Devleti'nin belirli bir bölgesinde ayrılıkçı silahlı mücadele yürüten isyancı bir hareketin, X Devleti'nden koparak tamamen yeni ve bağımsız bir devlet kurmayı başarması durumunda, bu isyancı grubun bağımsızlık öncesi yürüttüğü faaliyetler
- EDoğal afet yardımı için X Devleti'nin rızasıyla ülkede bulunan ancak tamamen Y Devleti'nin münhasır emir ve komutası altında hareket eden Y Devleti askeri birliğinin gerçekleştirdiği haksız eylemler
Cevap
Resmi üniformasıyla görev başında olan bir devlet güvenlik görevlisinin, talimatlara aykırı davranıp yetkisini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği eylemin anlatıldığı seçenek doğrudur.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) Taslak Maddeleri'nin 7. maddesine göre, bir devlet organının resmi sıfatıyla (görev başındayken) gerçekleştirdiği eylemler, yetkisini aşmış (ultra vires) veya verilen talimatlara aykırı hareket etmiş olsa dahi devlete isnat edilir. Görevli polis memurunun mesai saatleri içindeki eylemi bu kuralın açık bir uygulamasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Ultra Vires Eylemler