Uluslararası sorumluluk hukukunda, bir eylemin devlete isnat edilebilir (atıf yapılabilir) olması, devletin uluslararası haksız fiilden sorumlu tutulabilmesi için gerekli olan kurucu unsurlardan biridir. 2001 tarihli Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' bu konudaki kuralları düzenlemiştir.
Buna göre, isnadiyet kuralları çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABir devlet organı veya görevlisinin, kendisine verilen talimatları aşarak veya yetkisini kötüye kullanarak (ultra vires) gerçekleştirdiği eylemler, resmi kapasiteyle yapıldığı sürece devlete isnat edilir.
- BBir ülkede iç savaşı kazanarak yeni bir hükümet kuran veya yeni bir devlet oluşturan ayaklanma hareketinin, henüz iktidara gelmeden önceki dönemde gerçekleştirdiği fiiller devlete isnat edilir.
- CDevletin kontrolü veya talimatı dışında hareket eden özel kişilerin eylemleri, devletin 'özen yükümlülüğü' (due diligence) kapsamında bir ihmali bulunmadığı sürece devlete isnat edilemez.
- Hükümet güçleri tarafından bastırılan ve başarısız olan bir ayaklanma hareketinin fiilleri, ayaklanma süresince devletin hiçbir hukuki ihmali olmasa dahi, otomatik olarak o devlete isnat edilir.Cevap
- EBir devletin başka bir devletin emrine geçici olarak verdiği bir organın fiilleri, bu organın tasarrufuna verildiği devletin hükümet yetkilerini kullandığı sürece, emrine verildiği devlete isnat edilir.
Cevap
Bastırılan ve başarısız olan bir ayaklanma hareketinin eylemlerinin, devletin hiçbir ihmali olmasa dahi otomatik olarak devlete isnat edileceğini belirten ifade yanlıştır.
Bastırılan ve başarısızlıkla sonuçlanan bir ayaklanma hareketinin eylemlerinin devlete otomatik olarak isnat edileceğini savunan görüş yanlıştır. Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 10. maddesine göre, yalnızca başarılı olan ve yeni bir hükümet kuran veya yeni bir devlet oluşturan ayaklanma hareketlerinin fiilleri devlete isnat edilir. Başarısız ayaklanmalarda devlet, sadece isyancıların fiillerini önlemede veya yabancıların haklarını korumada kendi organlarının gösterdiği ihmalden (özen yükümlülüğü ihlali) dolayı sorumlu tutulabilir; isyancıların fiilleri doğrudan devlete atfedilmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsnadiyet (Atıf) Kuralları
Daha Fazla Pratik
İsnadiyet kurallarının ardından 'Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller' (Zaruret hali, mücbir sebep vb.) konusuna çalışarak sorumluluk hukukunu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s