Soru

Zorluk: Zorİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun (UHK) 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri" çerçevesinde, hukuka aykırı bir fiilin devlete isnat edilebilirliği (atıf) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bir devlet organı veya görevlisi, kendisine verilen talimatlara açıkça aykırı hareket ederek yetkisini aşmış (ultra vires) olsa dahi, resmi sıfatıyla hareket ettiği sürece bu fiil devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Hükümeti devirmeyi amaçlayan ancak başarısızlıkla sonuçlanan bir ayaklanma hareketinin, çatışmalar sırasında yabancı devletlere verdiği zararlar, isyanın bastırılmasından sonra mevcut devlete isnat edilir.
  3. C
    Özel bir şahsın yabancı bir elçiliğe saldırması durumunda, devlet saldırıyı önlemek için gerekli tüm 'özen yükümlülüğünü' yerine getirmiş olsa dahi, saldırı devlet topraklarında gerçekleştiği için fiil doğrudan devlete isnat edilir.
  4. D
    Başarılı bir ihtilal hareketinin yeni hükümeti kurması durumunda, bu hareketin sadece hükümet olduktan sonraki eylemleri devlete isnat edilir; mücadele sürecindeki fiillerden devlet sorumlu tutulamaz.
  5. E
    Bir devletin yabancı bir ülkedeki silahlı grubu sadece genel mali ve lojistik açıdan desteklemesi, o grubun tüm eylemlerinin devlete isnat edilmesi için tek başına yeterli bir hukuki kriterdir.

Cevap

Bir devlet organının yetkisini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdiği fiiller, organ sıfatıyla hareket ettiği sürece devlete isnat edilir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (UHK) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi uyarınca, bir devlet organının veya kamu gücünü kullanmaya yetkili kılınmış kişi veya kuruluşun fiili, yetkisini aşmış olsa veya talimatlara aykırı davranmış olsa dahi, eğer bu kapasiteyle hareket ediyorsa devlete isnat edilir. Bu durum 'ultra vires' eylemlerde devletin sorumluluğunun devam ettiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Aktörün hukuki statüsünün belirlenmesi
Fiili gerçekleştiren kişinin devlet organı veya görevlisi olduğu saptanır.
İsnadiyet kuralları aktörün devletle olan bağına göre farklılık gösterir.
2
Yetki aşımı (Ultra Vires) kuralının uygulanması
Görevi sırasında talimat dışına çıkan organın fiili, Madde 7 uyarınca devlete atfedilir.
Devletlerin, kendi organlarının resmi sıfatla yaptıkları işlemlerden sorumlu olması uluslararası hukukun temel ilkelerinden biridir.
3
Diğer isnadiyet türleri ile karşılaştırma
Başarısız isyanların isnat edilemeyeceği (Madde 10.2) ve başarılı olanların geçmiş fiillerinin de isnat edileceği (Madde 10.1) teyit edilir.
UHK 2001 Taslak Maddeleri arasındaki farkları analiz etmek hatalı seçenekleri elemeyi sağlar.

Anahtar Kavram

UHK 2001 Taslak Maddeleri - İsnadiyet Kuralları

Daha Fazla Pratik

İsnadiyet kurallarını pekiştirmek için 1980 Tahran Rehineler Olayı (ABD - İran) davasındaki 'benimseme ve onaylama' (UHK Madde 11) kuralını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla