Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Halefiyeti

1983 tarihli Devletlerin Devlet Mallarına, Arşivlerine ve Borçlarına Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri ve genel uluslararası hukuk ilkeleri uyarınca; bir devletin parçalanarak ortadan kalkması ve yerine birden fazla halef devletin kurulması (devletin son bulması/dissolution) halinde, selef devlete ait taşınmaz malların (gayrimenkul) akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Taşınmaz mallar, bulundukları toprak parçası üzerinde egemenliği devralan halef devlete geçer.Cevap
  2. B
    Taşınmaz malların mülkiyeti, tüm halef devletler arasında nüfus ve yüz ölçümü oranlarına göre hakkaniyetle paylaştırılır.
  3. C
    Tüm taşınmaz mallar, selef devletin borçlarını karşılamak üzere Birleşmiş Milletler gözetiminde tasfiye edilerek nakde çevrilir.
  4. D
    "Temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesi gereği, halef devletler selef devletin taşınmazlar üzerindeki mülkiyet haklarını tanımak zorunda değildir.
  5. E
    Taşınmaz mallar, sadece selef devletin eski başkentinin bulunduğu bölgeyi kontrol eden halef devlete devredilir.

Cevap

Taşınmaz malların bulundukları toprak parçası üzerinde egemenliği devralan halef devlete geçmesi
1983 Viyana Sözleşmesi uyarınca, bir devletin parçalanıp ortadan kalktığı 'dissolution' durumunda, taşınmaz mallar bulundukları toprak parçasının halefi olan devlete geçer. Bu kural, mülkiyetin devrinde toprak egemenliği ile mülkiyet arasındaki doğrudan bağı esas alır.

Adım Adım Çözüm

1
Halefiyet türünün belirlenmesi
Durum, selef devletin ortadan kalktığı bir 'devletin son bulması' (dissolution) halidir.
Soruda devletin parçalanarak ortadan kalktığı belirtilmiştir.
2
Hukuki dayanağın tespiti
1983 Viyana Sözleşmesi Madde 18/1/a hükmüne başvurulur.
Bu madde, devletin son bulması halinde devlet mallarının geçiş rejimini düzenler.
3
Malın niteliğine göre kuralın uygulanması
Taşınmaz mallar (immovable property), bulundukları ülke parçası üzerindeki egemenlik değişikliği ile birlikte o toprağın halefine geçer.
Toprak egemenliği ile üzerindeki taşınmaz mülkiyeti arasındaki koparılamaz hukuki ilişki.

Anahtar Kavram

Devletin Son Bulması (Dissolution) Halinde Taşınmaz Malların Halefiyeti

İpuçları

1
Taşınmaz bir malın (örneğin bir kamu binasının) coğrafi konumunu ve üzerindeki toprağın kime geçtiğini düşünün.
2
Uluslararası hukukta mülkiyetin toprağı takip etmesi ilkesini anımsayın.
3
1983 Viyana Sözleşmesi'nin 18. maddesi, taşınmazların toprak bütünlüğü ile paralel hareket ettiğini netleştirir.

Daha Fazla Pratik

Ülke dışındaki (yurt dışındaki) taşınır malların ve arşivlerin paylaşım rejimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla