Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) söz konusu olduğunda, özellikle yeni bağımsızlığına kavuşan devletler için geçerli olan "temiz sayfa" (tabula rasatabula\ rasa) ilkesine rağmen, bazı antlaşma türleri bu ilkenin istisnası olarak kabul edilir ve halef devleti kendiliğinden bağlar. 19781978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi'nde de açıkça düzenlenen ve halefiyetten etkilenmeyen bu antlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sınırları ve sınır rejimlerini belirleyen antlaşmalarCevap
  2. B
    Siyasi nitelikli askeri ittifak ve savunma antlaşmaları
  3. C
    Uluslararası örgütlere üyelik ve temsil yetkisi veren antlaşmalar
  4. D
    İki taraflı ekonomik iş birliği ve hibe antlaşmalar
  5. E
    Hükümet değişikliği sonrası devam eden ticari imtiyazlar

Cevap

Sınırları ve sınır rejimlerini belirleyen antlaşmalar
Doğru seçenek olan sınırları ve sınır rejimlerini belirleyen antlaşmalar, uluslararası hukukta "radicite" (yerelleşmiş) antlaşmalar olarak adlandırılır. Bu antlaşmalar doğrudan toprak parçasıyla ilgili olduğu için, o toprak üzerindeki egemenlik el değiştirse bile (devletlerin halefiyeti durumunda) hukuki geçerliliğini korur. 19781978 tarihli Viyana Sözleşmesi'nin 1111. ve 1212. maddeleri bu kuralı açıkça düzenleyerek sınırların ve bölgesel rejimlerin halefiyetten etkilenmeyeceğini hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Devletlerin halefiyeti durumunda antlaşmaların kaderini belirleyen kuralların analiz edilmesi.
Yeni bağımsız devletler için "temiz sayfa" ilkesinin genel kural olduğu tespit edilir.
Sömürge sonrası kurulan veya yeni bağımsızlık kazanan devletlerin selef devletin her yükümlülüğüyle bağlı olmaması ilkesidir.
2
"Temiz sayfa" ilkesinin istisnalarının (yerelleşmiş antlaşmalar) belirlenmesi.
Sınır antlaşmaları ve toprak rejimlerinin bu ilkenin dışında kaldığı görülür.
Uluslararası hukukta sınırların istikrarı ilkesi (uti possidetisuti\ possidetis), antlaşmalara halefiyette en güçlü istisnayı oluşturur.

Anahtar Kavram

Yerelleşmiş (Radicite) Antlaşmalar ve Sınırların Dokunulmazlığı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla