1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi ve uluslararası teamül hukuku kuralları çerçevesinde; sömürge yönetiminden kurtularak kurulan "yeni bağımsız devletler" (Newly Independent States) ile devletlerin birleşmesi veya ayrılması (dissolution/separation) durumunda antlaşmaların akıbetine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Yeni bağımsız devletler için "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesi geçerliyken; devletlerin ayrılması veya birleşmesi durumunda genel kural antlaşmaların sürekliliğidir.Cevap
- BBir devlette meydana gelen radikal rejim değişikliği veya ihtilal, o devleti "yeni bağımsız devlet" statüsüne sokarak tüm eski antlaşmalarından kurtarır.
- CSınır düzenlemeleri ve belirli bir arazi parçasının kullanımına ilişkin "radisite" (yerleşik/ülkesel) antlaşmalar, yeni bağımsız devletler için temiz sayfa ilkesi kapsamında kendiliğinden sona erer.
- DDevletlerin ayrılması sonucunda ortaya çıkan yeni devletler, selef devletin taraf olduğu tüm çok taraflı antlaşmaları reddetme hakkına sahipken, sadece ikili antlaşmalara halef olmak zorundadır.
- EYeni bağımsız devletler, selef devletin kamu borçlarını ve mülkiyet haklarını devralmakla yükümlü olup, sadece askeri ittifak antlaşmalarında temiz sayfa ilkesinden yararlanabilirler.
Cevap
Yeni bağımsız devletler için temiz sayfa ilkesi uygulanırken, devletlerin ayrılması veya birleşmesi durumunda antlaşmaların sürekliliği esastır.
Uluslararası hukukta, özellikle 1978 Viyana Sözleşmesi ile sömürgecilikten kurtulan devletler (Yeni Bağımsız Devletler) için 'temiz sayfa' ilkesi getirilmiştir. Bu ilkeye göre yeni devlet, selefinin antlaşmalarıyla kural olarak bağlı değildir. Ancak devletlerin birleşmesi veya bir devletin parçalanarak yeni devletlerin çıkması (ayrılma) durumunda, uluslararası hukuki istikrarı korumak adına antlaşmaların halef devlette de devam etmesi (süreklilik) kuralı benimsenmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletlerin halefiyeti türleri arasındaki rejim farkı (Tabula Rasa vs. Süreklilik)
Daha Fazla Pratik
1983 tarihli Devletlerin Devlet Mallarına, Arşivlerine ve Borçlarına Halefiyeti Sözleşmesi'ndeki borç devri kurallarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s