Uluslararası ekonomi-politik literatüründe, merkez ülkelerin zenginleşmesi ile çevre ülkelerin yoksullaşmasının aynı madalyonun iki yüzü olduğunu savunan yaklaşım; az gelişmişliği, ülkelerin içsel bir başarısızlığı olarak değil, küresel sistemin yapısal bir sonucu olarak görür. Bu yaklaşımın temel argümanları dikkate alındığında, 'merkez' ve 'çevre' arasındaki ekonomik ilişkiyi en doğru açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- Merkez ülkelerin gelişiminin, çevre ülkelerin kaynaklarının ve artı-değerinin sistematik olarak sömürülmesine dayanması.Cevap
- BMerkez ve çevre ülkelerin 'karşılıklı bağımlılık' () içinde simetrik ve her iki tarafa da fayda sağlayan bir ticaret yürütmesi.
- CÇevre ülkelerin kalkınamamasının temel nedeninin, uluslararası sistemdeki anarşi kaynaklı artan güvenlik ve savunma harcamaları olması.
- DÇevre ülkelerin, merkez ülkeler tarafından sağlanan teknoloji ve sermaye transferi sayesinde modernleşme aşamalarını hızlandırması.
- EUluslararası sistemin, 'merkez' ve 'çevre' arasındaki gerilimi azaltan 'yarı-çevre' katmanı sayesinde ekonomik dengeye gelmesi.
Cevap
Merkez ülkelerin gelişiminin, çevre ülkelerin kaynaklarının ve artı-değerinin sistematik olarak sömürülmesine dayanması.
Bağımlılık Teorisi'nin özü, az gelişmiş ülkelerin (çevre) küresel kapitalist sisteme, gelişmiş ülkelerin (merkez) ihtiyaçlarını (ham madde, ucuz işgücü, artı-değer transferi) karşılayacak şekilde eklemlendiği argümanıdır. Bu nedenle çevrenin 'az gelişmişliği', merkezin 'gelişmişliğinin' bir yan ürünüdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bağımlılık (Dependency) ve Merkez-Çevre (Core-Periphery) İlişkisi