Soru

Zorluk: Kolayİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonu (ILC) tarafından hazırlanan 'Devletin Uluslararası Haksız Fiillerden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler' ışığında; bir devletin gümrük memurunun, amirlerinden aldığı kesin talimatlara aykırı davranarak ve yetki sınırlarını aşarak yabancı bir devletin mallarına zarar vermesi durumunda, bu fiilin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Memur resmi sıfatıyla hareket ettiği için, yetkisini ve talimatları aşmış olsa dahi bu fiil devlete isnat edilir.Cevap
  2. B
    Memur talimatlara aykırı davrandığı için fiil 'şahsi' bir eylem sayılır ve bu nedenle devlete isnat edilemez.
  3. C
    Bu fiil ancak memurun bağlı olduğu isyancı hareketin ileride başarılı olup hükümeti kurması durumunda devlete isnat edilebilir.
  4. D
    Özel şahısların fiillerinde olduğu gibi, devletin memuru denetlemede bir ihmali (gerekli özen eksikliği) yoksa fiil devlete isnat edilmez.
  5. E
    Yetki aşımı durumunda sorumluluğun devlete isnat edilebilmesi için eylemin mutlaka devletin en üst kademesi tarafından onaylanması gerekir.

Cevap

Resmi sıfatla hareket eden bir devlet görevlisinin, talimatlara aykırı davranması veya yetkisini aşması durumunda dahi gerçekleştirdiği fiiller devlete isnat edilir.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi uyarınca; bir devlet organı veya kamu yetkisi kullanmaya yetkili kılınmış bir kişi, resmi sıfatıyla hareket ediyor olması kaydıyla, yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa bile bu fiil uluslararası hukuk bakımından devlete ait bir fiil sayılır ve devlete isnat edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemi gerçekleştiren kişinin statüsünü belirle.
Eylemi gerçekleştiren kişi bir devlet görevlisidir (Gümrük memuru).
İsnadiyet kurallarında ilk adım, fiilin bir devlet organı veya görevlisi tarafından işlenip işlenmediğini anlamaktır.
2
Kişinin hangi kapasitede hareket ettiğini kontrol et.
Gümrük memuru görev başındadır ve resmi sıfatıyla hareket etmektedir.
Resmi sıfatla hareket edilmesi, eylemin devlete bağlanabilmesi için temel şarttır; şahsi kapasitedeki eylemler devlete isnat edilmez.
3
Yetki aşımı (Ultra Vires) kuralını uygula.
ILC Madde 7 uyarınca yetki aşımı devlete isnat edilebilirliği ortadan kaldırmaz.
Devletlerin kendi organlarının faaliyetleri üzerindeki kontrol sorumluluğu nedeniyle, talimat dışı eylemlerden de uluslararası toplumda sorumlu tutulmaları esastır.

Anahtar Kavram

Ultra Vires Fiillerin İsnadiyeti

İpuçları

1
Gümrük memurunun o sırada görevli olup olmadığına ve resmi yetkilerini kullanıp kullanmadığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Başarılı isyancı hareketlerin (insurrectional movements) geçmişteki eylemlerinin neden devlete isnat edildiğini ILC Madde 10 çerçevesinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla