Uluslararası hukukta bir devletin ülkesi üzerindeki egemenliğinin başka bir devlete geçmesiyle ortaya çıkan devletlerin halefiyeti (state succession), özellikle antlaşmaların sürekliliği bakımından farklı rejimlere tabidir. tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi, halefiyet türlerine göre farklı kurallar öngörmüştür.
Buna göre, sömürge yönetiminden kurtularak bağımsızlığını yeni kazanan devletler (Newly Independent States) ve halefiyet süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sömürge sonrası bağımsızlığını yeni kazanan devletler için "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesi esas olsa da, sınırların belirlenmesine veya belirli bir bölgenin kullanımına ilişkin "ülkesel nitelikli" (radicite) antlaşmalar bu ilkenin istisnasıdır ve halef devleti bağlamaya devam eder.Cevap
- BBir devlette meydana gelen ihtilal veya anayasa dışı hükümet değişikliği, devletin uluslararası kişiliğini sona erdirdiği için bir halefiyet olgusu olarak kabul edilir ve yeni yönetim selef devletin borçlarından muaf tutulur.
- CDevletlerin parçalanması (dissolution) veya ayrılması (separation) durumunda ortaya çıkan yeni devletler, sömürge sonrası bağımsızlık kazanan devletlerle aynı hukuki statüde kabul edilir ve tüm antlaşmalardan otomatik olarak kurtulur.
- DSiyasi nitelikli ittifak ve askeri iş birliği antlaşmaları, ülkesel nitelikli antlaşmalarla aynı hukuki statüde kabul edilerek, yeni bağımsız devletlere otomatik olarak ve hiçbir rıza şartı aranmaksızın intikal eder.
- EÜlkesel nitelikli antlaşmalar (radicite), halefiyet sürecinde sadece halef devletin bu antlaşmaları açık bir beyanla kabul etmesi durumunda bağlayıcılık kazanır; aksi halde egemenlik ilkesi gereği hükümsüz sayılır.
Cevap
Yeni bağımsız devletler için "temiz sayfa" ilkesi geçerli olsa da, ülkesel nitelikli (radicite) antlaşmalar bu ilkenin istisnası olarak halef devleti bağlamaya devam eder.
Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti söz konusu olduğunda, sömürge rejiminden bağımsızlığını kazanan devletler için 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi uygulanır. Bu ilke gereği yeni devlet, selef devletin antlaşmalarını devralmak zorunda değildir. Ancak, sınır antlaşmaları ve nehir kullanımı gibi 'ülkesel' (radicite) nitelikli antlaşmalar, uluslararası düzenin ve sınırların istikrarı adına bu ilkenin tek ve mutlak istisnasıdır; yani halef devleti doğrudan bağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletlerin Halefiyeti ve Ülkesel (Radicite) Antlaşmaların Sürekliliği
Daha Fazla Pratik
Devletlerin halefiyetinde kamu borçlarının ve devlet mallarının geçişini düzenleyen 1983 Viyana Sözleşmesi kurallarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s