Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" çerçevesinde, bir devletteki mevcut hükümeti devirerek yeni bir hükümet kurmayı başaran bir isyan hareketinin, isyan sürecinde gerçekleştirdiği eylemlerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- İsyan hareketinin başarılı olup yeni hükümeti kurması durumunda, bu hareketin isyan sürecindeki fiilleri yeni hükümetin ve dolayısıyla devletin fiili sayılır.Cevap
- Bİsyan hareketi fiilleri gerçekleştirdiği sırada henüz resmi bir devlet organı sıfatına sahip olmadığı için, bu fiiller yeni kurulan hükümete hiçbir şekilde isnat edilemez.
- CDevlet görevlilerinin kendi yetkilerini aşarak (ultra vires) gerçekleştirdikleri eylemler, devletin resmi talimatlarına aykırı olduğu sürece hiçbir durumda devlete atfedilemez.
- DBaşarısızlıkla sonuçlanan bir isyan hareketinin haksız fiilleri, devletin iç karışıklığı engelleyememiş olması nedeniyle otomatik olarak ve doğrudan devlete isnat edilir.
- EÖzel şahısların isyan sırasında yabancı ülke temsilciliklerine verdiği zararlar, devletin koruma yükümlülüğünü ihlal edip etmediğine bakılmaksızın doğrudan isyan hareketine isnat edilir.
Cevap
İsyan hareketinin başarılı olup yeni hükümeti kurması durumunda, bu hareketin isyan sürecindeki fiilleri yeni hükümetin ve dolayısıyla devletin fiili sayılır.
Uluslararası Hukuk Komisyonu’nun 2001 tarihli Taslak Maddeleri'nin 10. maddesine göre, bir devletin yeni hükümeti haline gelen bir isyan hareketinin fiili, uluslararası hukuk uyarınca o devletin bir fiili sayılır. Bu kural, hareketin başarılı olmasıyla birlikte geçmişteki eylemlerinin de devlete ait kabul edilmesini sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İsyan Hareketlerinin İsnadiyeti (UHK Madde 10)
İpuçları
1
İsyan hareketinin başarılı olup olmaması, uluslararası hukukta isnadiyet kurallarını kökten değiştirir.
Daha Fazla Pratik
UHK Taslak Maddeleri 11. maddede yer alan 'devletin fiili benimsemesi' (Tehran Hostages vakası) konusuna göz atınız.
Tahmini Süre:1m 15s