Examkin

Soru

Zorluk: ZorBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi savunucuları, klasik ve neoklasik iktisat kuramlarının öne sürdüğü 'karşılaştırmalı üstünlükler' prensibinin çevre ülkelerin kalkınmasına hizmet etmediğini, aksine küresel eşitsizliği yapısal hale getirdiğini savunurlar. Bu perspektife göre, çevre ülkelerin sanayileşmiş merkez ülkelerle kurduğu ticari ilişkilerin çevre aleyhine sonuçlanmasının ve 'eşitsiz mübadeleye' dönüşmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı nedeniyle devletlerin mutlak kazanç yerine sadece göreli kazanca odaklanarak iş birliğinden kaçınması
  2. Çevre ülkelerin hammadde ihracatına dayalı uzmanlaşmasının, merkezden ithal edilen imalat ürünleri karşısında ticaret hadlerinin (terms of trade) zamanla çevre aleyhine bozulmasına yol açmasıCevap
  3. C
    Küresel ekonomideki aktörler arasında 'karmaşık karşılıklı bağımlılık' ilişkisinin gelişmesiyle birlikte devlet dışı aktörlerin askeri gücün yerini alması
  4. D
    Dünya sisteminin istikrarını sağlayan bir 'yarı-çevre' katmanının varlığı sayesinde merkezin çevreyi doğrudan sömürmek yerine sistemik dengelerle kontrol etmesi
  5. E
    Az gelişmişliğin, modernleşme sürecindeki ülkelerin geleneksel toplumsal yapılarını ve kurumlarını terk edememelerinden kaynaklanan geçici bir tarihsel aşama olması

Cevap

Çevre ülkelerin hammadde ihracatına dayalı uzmanlaşmasının, merkezden ithal edilen imalat ürünleri karşısında ticaret hadlerinin (terms of trade) zamanla çevre aleyhine bozulmasına yol açması
Bağımlılık Teorisi'nin çekirdeğini oluşturan Prebisch-Singer tezine göre, hammadde fiyatları sanayi ürünleri fiyatlarına oranla uzun vadede düşme eğilimindedir. Bu durum, hammadde ihraç eden çevre ülkelerin, sanayi ürünü ihraç eden merkez ülkeler karşısında sürekli olarak sermaye kaybı yaşamasına ve 'az gelişmişliğin geliştirilmesi' sürecine yol açar. Bu mekanizma 'eşitsiz mübadele' olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Teorik Temeli Belirleme
Bağımlılık Teorisi'nin klasik iktisadi varsayımlara (karşılaştırmalı üstünlükler) yönelik yapısal eleştirisini analiz et.
Teorinin 'eşitsiz mübadele' kavramını hangi mekanizma ile açıkladığını anlamak gerekir.
2
Ticaret Hadlerini Analiz Etme
Prebisch-Singer Hipotezi uyarınca, hammadde talebinin gelir esnekliğinin düşük, sanayi ürünlerinin ise yüksek olduğunu tespit et.
Bu durum, çevre ülkelerin aynı miktar sanayi ürünü alabilmek için her geçen gün daha fazla hammadde ihraç etmek zorunda kaldığını açıklar.
3
Kavramsal Doğrulama
Eşitsiz mübadelenin temelinde yatan 'ticaret hadlerinin bozulması' argümanını seçeneklerle eşleştir.
Merkez ve çevre arasındaki yapısal bağımlılığın en somut ekonomik göstergesi ticaret hadleridir.

Anahtar Kavram

Prebisch-Singer Hipotezi ve Ticaret Hadleri

Daha Fazla Pratik

Bağımlılık Teorisi ile Dünya Sistemleri Teorisi arasındaki 'yarı-çevre' ve 'sistem bütünlüğü' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Bağımlılık Teorisi

Bu konudan daha fazla soru