Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Komşu iki devlet olan Alfa ve Beta arasındaki gerilimli bir dönemde, Alfa Devleti'nin egemenlik alanında üç farklı hadise vuku bulmuştur:

I. Alfa Devleti Sınır Muhafaza Birliğinde görevli bir çavuşun, amirlerinin "sınır hattında hiçbir şekilde silah kullanılmayacaktır" şeklindeki kesin ve yazılı emrine açıkça aykırı hareket ederek (yetkisini aşarak), sınırı yanlışlıkla geçen Beta Devleti vatandaşlarına kasten ateş açması.
II. Alfa Devleti'ndeki mevcut siyasi rejimi devirmeyi amaçlayan silahlı bir isyancı grubun, Beta Devleti'nin ticari ataşeliğine bombalı saldırı düzenlemesi ve bu grubun ilerleyen aylarda Alfa güvenlik güçlerince tamamen tasfiye edilerek ayaklanmanın başarısızlıkla sonuçlanması.
III. Alfa Devleti ile hiçbir organik veya fiili bağı bulunmayan bir grup sivilin, kendi inisiyatifleriyle Beta Devleti menşeli bir fabrikaya zarar vermesi. Olay esnasında Alfa Devleti güvenlik güçlerinin saldırıyı önlemek için kendi kapasiteleri ölçüsünde alınabilecek tüm makul tedbirleri (özen yükümlülüğünü) eksiksiz yerine getirmiş olması.

Birleşmiş Milletler'in teamül hukukunu kodifiye eden Uluslararası Haksız Fiillerden Dolayı Devletin Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler metni dikkate alındığında, yukarıdaki eylemlerden hangisi veya hangileri doğrudan Alfa Devleti'ne isnat edilebilir (atıf yapılabilir)?

  1. A
    Yalnızca II
  2. B
    I ve II
  3. Yalnızca ICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    Yalnızca III

Cevap

Uluslararası hukukta sadece görevli çavuşun eylemi (I numaralı öncül) Alfa Devleti'ne isnat edilebilir. İsyancıların eylemi başarısız olduğu için, sivillerin eylemi ise devletin ihmali olmadığı için devlete atfedilemez.
Doğru seçenek yalnızca I. öncülü barındıran seçenektir. ILC Taslak Maddeleri Madde 7 uyarınca, devlet organı resmi sıfatıyla hareket ediyorsa, talimatları açıkça ihlal etse bile (ultra vires) eylemi devlete isnat edilir. Ancak Madde 10 uyarınca başarısız olan isyancı hareketlerin fiilleri devlete isnat edilemez (II. öncül yanlış). Aynı şekilde, devletin yönlendirmesi olmayan ve devletin özen yükümlülüğünü yerine getirdiği özel sivil kişi eylemleri de devlete isnat edilmez (III. öncül yanlış).

Adım Adım Çözüm

1
I. öncüldeki sınır muhafaza çavuşunun yetki aşımı (ultra vires) durumunu incelemek.
Devlet organı veya resmi görevlisi, resmi sıfatıyla hareket ettiği sırada yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa dahi, gerçekleştirdiği eylemler devlete isnat edilir.
Uluslararası hukukun temel ilkelerinden biri, devletin kendi organlarının faaliyetlerinden, bunlar iç hukukta yetkisiz olsa bile, uluslararası alanda sorumlu olmasıdır.
2
II. öncüldeki isyancı grubun eyleminin devlete atfedilebilirliğini değerlendirmek.
İsyancı grubun eylemleri, sadece isyan başarıya ulaşıp yeni bir hükümet kurulursa geriye dönük olarak devlete isnat edilir. İsyan hareketi başarısızlıkla sonuçlandığı için eylemleri Alfa Devleti'ne atfedilemez.
Devletin, kendi kontrolü dışındaki ve bastırmak için çaba gösterdiği başarısız isyancı hareketlerin fiillerinden sorumlu tutulması hakkaniyete aykırıdır.
3
III. öncüldeki özel kişilerin (sivillerin) eylemlerinde devletin özen yükümlülüğünü (due diligence) analiz etmek.
Özel şahısların eylemleri doğrudan devlete isnat edilmez. Devletin sorumluluğu ancak eylemi önlemede veya cezalandırmada yetersiz kalırsa (ihmal) doğar. Soruda devletin özen yükümlülüğünü eksiksiz yerine getirdiği belirtildiğinden isnadiyet doğmaz.
Devlet, ülkesindeki her özel eylemin mutlak garantörü değildir; sorumluluğu kendi kusuru veya yönlendirmesi olduğunda başlar.

Anahtar Kavram

İsnadiyet Kuralları (Ultra Vires, İsyancı Hareketler ve Özel Kişilerin Eylemleri)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Bu konudan daha fazla soru