Bağımlılık Teorisi, az gelişmişliğin nedenlerini ülkelerin içsel özelliklerinde veya kültürel yapılarında arayan ana akım yaklaşımların aksine, çevre ülkelerin dünya ekonomisindeki konumuna ve küresel kapitalist işleyişe odaklanır. Teoriye göre, bu ülkelerin ekonomik yapısı kendi iç dinamikleriyle bağımsız bir seyir izlemek yerine, uluslararası sistemin merkezindeki aktörlerin ihtiyaçları ve sermaye birikim süreçleri doğrultusunda şekillenmektedir. Bu bağlamda, Bağımlılık Teorisi'nin merkez ve çevre ülkeler arasındaki ilişkiye dair temel savunusu aşağıdakilerden hangisidir?
- Çevre ülkelerin ekonomik gelişimi, merkez ülkelerin genişlemesi ve talebi tarafından koşullandırılan, özünde bu genişlemeye hizmet eden yansımalı bir karaktere sahiptir.Cevap
- BAz gelişmişlik durumu, her toplumun modernleşme sürecinde mutlaka tecrübe ettiği, geleneksel yapıdan sanayi toplumuna geçişteki bir başlangıç evresidir.
- CUluslararası ticaretin serbestleşmesi, karşılaştırmalı üstünlükler yoluyla hem merkez hem de çevre ülkelerin eş zamanlı ve mutlak kazanç sağlamasına imkan tanır.
- DKüresel ekonomi; merkez ve çevre arasındaki gerilimi dengeleyen yarı-çevre ülkelerin varlığı sayesinde istikrarlı bir üçlü hiyerarşi içinde işlemektedir.
- EÇevre ülkelerin kalkınma sorunu, bu ülkelerin uluslararası serbest ticaret rejimlerine ve piyasa temelli kurumsal iş birliği süreçlerine yeterince entegre olamamalarından kaynaklanır.
Cevap
Çevre ülkelerin ekonomik gelişiminin merkez ülkelerin genişlemesi ve sermaye birikimi tarafından koşullandırıldığını belirten ifade doğrudur.
Bağımlılık Teorisi'ne göre çevre ülkelerin ekonomisi, merkez ülkelerin teknolojik ve endüstriyel ihtiyaçlarına hammadde ve ucuz işgücü sağlamak üzere kurgulanmıştır. Bu durum, çevrenin gelişimini merkezin sermaye birikim süreçlerine tabi kılarak 'yansımalı' ve 'bağımlı' bir büyüme modeli yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yapısal Koşullandırılmışlık (Conditioned Development)
İpuçları
1
Bağımlılık Teorisi'nin merkez-çevre ilişkisinde büyümenin kaynağının nerede olduğuna (içsel mi dışsal mı) odaklanın.
2
Teori, az gelişmiş ülkelerin ekonomilerinin 'bağımsız' olmadığını, gelişmiş ülkelerin taleplerine göre şekillendiğini savunur.
3
Theotonio Dos Santos'un vurguladığı 'koşullandırılmışlık' ve 'yansımalı büyüme' kavramlarını hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Bağımlılık Teorisi'nin Modernleşme Teorisi'ne yönelik eleştirilerini ve 'az gelişmişliğin gelişimi' kavramını detaylıca inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s