Liberalizm ve Neoliberalizm
366 soru
Immanuel Kant'ın 'Ebedi Barış' (Zum ewigen Frieden) projesindeki 'cumhuriyetçi anayasa' şartından beslenen ve Michael Doyle tarafından ampirik verilerle desteklenen Demokratik Barış Teorisi çerçevesinde; demokratik devletlerin barışçıl eğilimlerine ilişkin 'diyadik' (ikili) düzeydeki temel iddia aşağıdakilerden hangisidir?
Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm), realizmin "uluslararası sistemin anarşik yapısı" ve "devletlerin rasyonel/bencil aktörler olduğu" varsayımlarını kabul etmesine rağmen, bu zorlayıcı koşullar altında dahi kalıcı işbirliğinin mümkün olduğunu savunur. Bu yaklaşıma göre, uluslararası kurumların devletler arasındaki işbirliğini kolaylaştırmada ve sürdürülebilir kılmada üstlendiği temel fonksiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkilerde devletler, bazen tek bir konu üzerinde müzakere ederken karşılıklı taviz veremedikleri için tıkanıklık yaşayabilirler. Neoliberal kurumsalcılara göre uluslararası kurumlar, farklı çıkar alanlarını (örneğin bir ticaret anlaşması ile balıkçılık kotalarını) aynı paket içinde sunarak devletlerin rasyonel bir pazarlık yoluyla uzlaşmasını sağlar. Neoliberal kurumsalcılıkta iş birliğini teşvik eden bu mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Immanuel Kant, "Ebedi Barış" ( ) adlı eserinde, uluslararası barışın kalıcı olarak tesisi için egemen devletlerin üzerinde otorite sahibi olan merkezi bir "dünya devleti" ( ) kurulması fikrine karşı çıkar. Kant'a göre, barış ancak egemenliklerini muhafaza eden rasyonel cumhuriyetlerin gönüllü bir birlikteliği olan bir "barış federasyonu" ( ) aracılığıyla sağlanabilir.
Kant'ın merkezi bir dünya devletini reddederek federatif bir yapıyı önermesinin temelinde yatan ve klasik liberalizmin Aydınlanma kökleriyle doğrudan uyumlu olan gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Michael Doyle’un Cumhuriyetçi Liberalizm geleneği içinde yaptığı çalışmalar, liberal devletlerin birbirleriyle olan ilişkilerinde gösterdikleri barışçıl eğilimin (separate peace), liberal olmayan devletlerle olan ilişkilerinde neden görülmediğini açıklamaya çalışır. Doyle'un analizine göre, liberal devletlerin sadece kendi aralarında barışçıl bir birlik oluşturup liberal olmayan aktörlerle çatışmaya girmelerinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Karl Deutsch’un Sosyolojik Liberalizm çerçevesinde geliştirdiği "İşlemcilik" (Transactionalism) yaklaşımı, toplumsal bütünleşmenin temelini devletler arası resmi bağlardan ziyade, toplumlar arasındaki iletişim ve sınırötesi etkileşim ağlarına dayandırır. Bu yaklaşıma göre, bir güvenlik topluluğunun istikrarı ve kalıcılığı, topluluğu oluşturan birimlerin birbirlerinin siyasi kararlarına, ihtiyaçlarına ve mesajlarına hızlı ve barışçıl şekilde tepki verebilme kapasitesine bağlıdır. Deutsch tarafından bütünleşmenin başarısı için merkezi bir kriter olarak kabul edilen bu kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramı çerçevesinde; bir aktörün dışsal bir sarsıntı karşisında mevcut politikaları içerisinde verdiği tepkinin hızı ve maliyeti "duyarlılık" (sensitivity) olarak tanımlanırken; bu sarsıntının etkilerini hafifletmek amacıyla başvurulan politika değişikliğinin maliyeti "kırılganlık" (vulnerability) olarak adlandırılır. yılında yürürlüğe giren yeni bir uluslararası dijital hizmet vergisi düzenlemesi sonucunda, teknoloji ihracatçısı olan ülkesinin ihracat gelirleri ilk çeyrekte % oranında azalmıştır. Ancak ülkesi, iç pazarını hızla genişleterek ve yeni ticaret anlaşmaları imzalayarak bir yıl sonunda toplam vergi yükünü başlangıç seviyesinin altına çekmeyi başarmıştır.
Bu senaryoya göre ülkesinin durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" kuramı açısından en isabetli değerlendirmedir?
İki Savaş Arası Dönem'de () uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu paradigması olan İdealizm (Ütopik Liberalizm); rasyonel bireylerin ve devletlerin savaşın yıkıcılığını kavrayarak barışçıl bir düzen kurabileceği varsayımına dayanır. Bu paradigmanın merkezinde yer alan 'çıkarların uyumu' ( ) ilkesi, uluslararası hukukun ve örgütlerin geliştirilmesiyle desteklenmiştir.
Buna göre, İdealist düşünce geleneğinin savaşın önlenebilirliğine dair öne sürdüğü temel argümanlar ve kurumsal araçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımın kendi içsel mantığı çerçevesinde savunduğu bir gerekçe değildir?
Birinci Dünya Savaşı'nın yıkıcı sonuçlarına bir tepki olarak gelişen ve yılları arasındaki döneme damgasını vuran İdealist (Ütopik Liberal) yaklaşıma göre, uluslararası alanda kalıcı barışın sağlanması ve savaşın önlenmesi için temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Sosyolojik Liberalizm yaklaşımının öncüsü Karl Deutsch'un 'İşlemcilik' (Transactionalism) kuramına göre; toplumlar arasındaki ticaret, haberleşme, turizm ve kültürel etkileşimlerin (işlemlerin) artması, uluslararası sistemde kalıcı barışın tesis edilmesine katkı sağlar. Bu süreçlerin sonunda ortaya çıkan, üyeleri arasındaki anlaşmazlıklarda askeri güç kullanımının bir seçenek olmaktan çıktığı ve bir 'bizlik duygusunun' (sense of community) geliştiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Norman Angell tarafından 'Büyük Yanılsama' ( ) adlı eserde savunulan; modern dünyada ekonomik karşılıklı bağımlılığın artmasıyla birlikte savaşın artık rasyonel bir tercih olmaktan çıktığı ve taraflara sadece yıkım getireceği tezi, İdealist (Ütopik Liberal) düşüncenin gelişiminde merkezi bir rol oynamıştır. Bu düşünsel arka planın, savaşı ulusal bir politika aracı olmaktan çıkarmayı hedefleyen ve İki Savaş Arası Dönem'de uluslararası hukuk düzeyinde ortaya koyduğu en somut girişim aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde rasyonel ve bencil aktörler olan devletlerin, ortak çıkarları bulunsa dahi birbirlerine güvenememeleri ve hile yapma korkusu yaşamaları işbirliğini zorlaştırmaktadır.
Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm) yaklaşımına göre, bu güven sorununun aşılmasını ve işbirliğinin sürdürülebilir hale gelmesini sağlayan temel çözüm aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" (Neo-Neo Debate) bağlamında Joseph Grieco, neoliberal kurumsalcılığın devletleri sadece "mutlak kazanç" peşinde koşan "atomistik" aktörler olarak tanımlamasını yetersiz bulmaktadır. Grieco'ya göre devletler, sistemdeki diğer aktörlerin kazanımları karşısında kendi mevcudiyetlerini ve bağımsızlıklarını korumaya çalışan "savunmacı konumsal aktörler"dir (defensive positionalists).
Buna göre, Grieco'nun yaklaşımı çerçevesinde, bir devletin kendisine net fayda (mutlak kazanç) sağlayan bir iş birliği teklifini reddetmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki 'Neo-Neo Tartışması' (Neorealizm - Neoliberal Kurumsalcılık) bağlamında, Joseph Grieco'nun 'neorealistlerin devletleri konumcu (positionalist), neoliberal kurumsalcılığın ise atomistik olarak kurguladığı' yönündeki eleştirisi merkezi bir öneme sahiptir. Grieco'ya göre devletler, sadece partnerlerinin hile yapmasından değil, aynı zamanda elde edilen kazançların dağılımındaki eşitsizliğin (göreli kazanç) gelecekteki güvenlik dengesini bozmasından endişe duyarlar.
Buna karşılık, Neoliberal Kurumsalcılığın 'göreli kazanç' sorununa yönelik geliştirdiği ve iş birliğinin anarşi altında neden sürdürülebilir olduğunu açıklayan temel savunma argümanı aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramında güç, aktörler arasındaki bağımlılığın asimetrik olma durumundan beslenir. Yazarlar, bu bağımlılığın yapısını ve devletlerin manevra alanını analiz etmek için "duyarlılık" (sensitivity) ve "kırılganlık" (vulnerability) kavramlarını kullanırlar. Duyarlılık, bir sistem içindeki dışsal değişimlerin bir aktöre ne kadar hızlı ve ne boyutta maliyet yüklediğini (politika değişikliği öncesi) ifade ederken; kırılganlık, aktörün bu değişimlere karşı alternatif politikalar geliştirme ve yeni şartlara uyum sağlama kapasitesini yansıtır. Buna göre, Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık kuramı çerçevesinde bir devletin "kırılganlığının" (vulnerability) yüksek olması aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanabilir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" (Neorealizm - Neoliberalizm) kapsamında; Neorealizmin temel analiz odağını ---- konuları oluştururken, Neoliberalizmin temel analiz odağını ---- konuları oluşturmaktadır.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Uluslararası ilişkiler teorisindeki 'Neo-Neo Tartışması' (Neorealizm - Neoliberal Kurumsalcılık) sürecinde, her iki yaklaşım da uluslararası sistemin anarşik yapısı ve devletlerin rasyonel aktörler olduğu hususunda ortak bir zeminde (rasyonalist sentez) buluşmuştur. Neorealistler, devletlerin özellikle güvenlik endişesi ve 'göreli kazanç' (relative gains) nedeniyle iş birliğinden kaçındığını savunurken; Neoliberal Kurumsalcılık, iş birliğinin rasyonel bir zeminde mümkün ve sürdürülebilir olduğunu iddia eder.
Buna göre, Neoliberal Kurumsalcılığa göre uluslararası kurumlar, devletler arasındaki iş birliğini aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirerek teşvik etmektedir?
İki Savaş Arası Dönem () uluslararası ilişkiler düşüncesinin merkezinde yer alan İdealizm (Ütopik Liberalizm), rasyonel bireylerin ve aydınlanmış bir kamuoyunun savaşı bir 'hastalık' gibi görerek ortadan kaldırabileceği inancına dayanmaktadır. E.H. Carr tarafından ( ) adlı eserde sert bir biçimde eleştirilen ve İdealistlerin uluslararası hukuku ve örgütleri işler kılabileceklerine dair besledikleri temel felsefi varsayım aşağıdakilerden hangisidir?
İki Savaş Arası Dönem () uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu paradigması olarak kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm); rasyonel bir toplumsal düzenin inşası, uluslararası hukukun üstünlüğü ve ahlaki normların siyaset üzerindeki belirleyiciliği temeline dayanır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, İdealist düşüncenin bu dönemde savunduğu çözüm önerileri veya araçlar arasında yer almaz?
Küresel bir yazılım standartları organizasyonunun veri işleme protokollerinde yaptığı ani bir değişiklik, bu altyapıyı kullanan devletinin e-devlet hizmetlerinde anlık kesintilere ve işlem gecikmelerine yol açmıştır. Ancak devleti, güçlü yerli teknoloji ekosistemi sayesinde üç gün içinde sistemlerini yeni protokollere entegre etmiş ve süreci oldukça düşük bir ekonomik maliyetle tamamlamıştır.
Robert Keohane ve Joseph Nye’ın "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) kuramı çerçevesinde, devletinin bu sürece dair nitelikleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?