Altı yaşındaki bir erkek çocuk, boy uzamasının yavaşlaması şikayetiyle polikliniğe getiril… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Altı yaşındaki bir erkek çocuk, boy uzamasının yavaşlaması şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Çocuğun geriye dönük büyüme kayıtları ve güncel verileri şu şekildedir:

Parametre	$4$ Yaş	$5$ Yaş	$6$ Yaş (Güncel)
Boy ( $cm$ )	$102$ ( $25.$ persentil)	$105.5$ ( $10-25.$ persentil)	$109$ ( $3.$ persentil)
Vücut Ağırlığı ( $kg$ )	$16$	$17.5$	$19$ ( $25-50.$ persentil)

Fizik muayenesinde sistemik bir hastalık bulgusuna rastlanmayan hastanın kemik yaşı $4$ yaş ile uyumlu bulunmuştur. Anne boyu $158$ cm, baba boyu $177$ cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Ailesel (genetik) boy kısalığı
B
Yapısal boy kısalığı ve puberte gecikmesi
Büyüme hormonu eksikliğiCevap
D
Protein-enerji malnütrisyonu
E
Kronik böbrek yetmezliği

Cevap

Büyüme hormonu eksikliği

Büyüme hormonu eksikliği tanısı; yıllık büyüme hızının düşük olması (

3.5

cm/yıl), boyun persentil çizgilerini aşağı yönde kesmesi, kemik yaşının takvim yaşından belirgin geri olması ve vücut ağırlığının boya göre daha iyi korunmuş olması bulgularıyla konur.

Adım Adım Çözüm

Yıllık büyüme hızının hesaplanması ve değerlendirilmesi

3.5

cm/yıl

4

yaştan

6

yaşa kadar boy

7

cm artmıştır (

109 - 102 = 7

). Yıllık uzama

3.5

cm'dir.

4-6

yaş arası çocuklarda yıllık büyüme hızının

5

cm'nin altında olması patolojiktir.

Persentil eğrilerinin analiz edilmesi

Persentil kaybı (Crossing percentiles)

Çocuğun boyu

25.

persentilden

3.

persentile gerilemiştir. Persentil çizgilerinin aşağı doğru kesilmesi patolojik bir sürece işaret eder.

Hedef boy (midparental boy) hesaplaması

174 \pm 5

Erkek çocuk için hedef boy formülü:

(Anne Boyu + Baba Boyu + 13) / 2

. Bu vaka için:

(158 + 177 + 13) / 2 = 174

cm. Çocuğun güncel boyu bu projeksiyonun çok altındadır.

Kemik yaşı ve antropolojik verilerin sentezi

Endokrin tip boy kısalığı

Kemik yaşında

2

yıllık belirgin gerilik (

4

yaş vs

6

yaş) mevcuttur. Vücut ağırlığının boy persentiline göre daha iyi korunmuş olması, nutrisyonel nedenlerden ziyade büyüme hormonu eksikliği veya hipotiroidi gibi endokrin nedenleri destekler.

Anahtar Kavram

Patolojik büyüme hızı ve persentil kaybı ile giden, kemik yaşının geri olduğu boy kısalıklarında öncelikle endokrin patolojiler (Büyüme hormonu eksikliği gibi) düşünülmelidir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru