Sekonder hemostazın "temas fazı" (contact activation) ile başlayan intrinsik yolağında, pı… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Sekonder hemostazın "temas fazı" (contact activation) ile başlayan intrinsik yolağında, pıhtılaşma faktörleri ardışık bir dizi proteolitik reaksiyonla aktive edilir. Bu kaskadda yer alan basamakların biyokimyasal gereksinimleri ve kofaktör ihtiyaçları düşünüldüğünde, kalsiyum ( $Ca^{2+}$ ) iyonlarının aktivasyon sürecine dahil olduğu "en erken" basamak aşağıdakilerden hangisidir?

A
Faktör $XII$ 'nin negatif yüklü yüzeylerle temas ederek Faktör $XIIa$ formuna dönüşmesi
B
Faktör $XI$ 'in Faktör $XIIa$ ve yüksek molekül ağırlıklı kininojen ( $HMWK$ ) varlığında Faktör $XIa$ formuna dönüşmesi
Faktör $IX$ 'un Faktör $XIa$ aracılığıyla proteolitik olarak Faktör $IXa$ formuna dönüşmesiCevap
D
Faktör $X$ 'un Faktör $IXa-VIIIa$ (intrinsik tenaz) kompleksi tarafından Faktör $Xa$ formuna dönüşmesi
E
Protrombinin ( $II$ ) Faktör $Xa-Va$ (protrombinaz) kompleksi tarafından trombine ( $IIa$ ) dönüşmesi

Cevap

İntrinsik koagülasyon yolağında kalsiyumun (

Ca^{2+}

) gerekli olduğu en erken basamak, Faktör

XIa

'nın Faktör

IX

'u aktive ederek Faktör

IXa

formuna dönüştürdüğü basamaktır.

İntrinsik pıhtılaşma yolu, Faktör XII'nin negatif yüklü bir yüzeyle (cam, kollajen vb.) temasıyla başlar. Faktör XII'den XIIa oluşumu ve XIIa'nın Faktör XI'i XIa'ya dönüştürmesi kalsiyum gerektirmeyen basamaklardır. Ancak Faktör XIa'nın, bir Vitamin K bağımlı faktör olan Faktör IX'u aktive etmesi için kalsiyum (

Ca^{2+}

) iyonları mutlak kofaktör olarak gereklidir. Bu reaksiyon, intrinsik yolağın kalsiyum gerektiren ilk basamağıdır.

Adım Adım Çözüm

İntrinsik yolağın başlangıç hiyerarşisini analiz et.

Sıralama: Faktör

XII \rightarrow

Faktör

XI \rightarrow

Faktör

IX \rightarrow

Faktör

X \rightarrow

Faktör

II

(Protrombin).

Kaskadın kronolojik sırasını bilmek, kofaktörlerin hangi noktada devreye girdiğini saptamak için temeldir.

Temas fazı (contact activation) gereksinimlerini değerlendir.

Faktör

XII \rightarrow XIIa

ve Faktör

XI \rightarrow XIa

basamakları sadece yüzey teması,

HMWK

ve prekallikrein ile gerçekleşir; bu aşamalarda kalsiyum (

Ca^{2+}

) kullanılmaz.

Yolağın başlangıç basamaklarının kalsiyumdan bağımsız olduğunu ayırt etmek gerekir.

Kalsiyumun sürece girdiği ilk noktayı belirle.

Faktör

XIa

enzimi, Faktör

IX

'u aktive edebilmek için

Ca^{2+}

iyonlarına ihtiyaç duyar.

Bu basamak, kaskadda kalsiyumun kofaktör olarak rol aldığı ilk proteolitik adımdır.

Sonucu diğer kalsiyum bağımlı basamaklarla karşılaştır.

Faktör

X

ve Faktör

II

aktivasyonları da kalsiyum gerektirir ancak bunlar hiyerarşik olarak Faktör

IX

aktivasyonundan sonra gelir.

Soru tarafından istenen "en erken" basamak kriterini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İntrinsik pıhtılaşma yolunda kalsiyum bağımsız 'temas fazı' (XII ve XI) ile kalsiyum bağımlı basamaklar (IX ve sonrası) arasındaki biyokimyasal ayrım.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru