Soru

Zorluk: ZorYenidoğan Beslenmesi ve Sıvı-Elektrolit Tedavisi

4040 haftalık, 3400 gram3400 \text{ gram} ağırlığında doğan ve sadece anne sütü ile beslenen bir kız bebek, postnatal 5.5. gününde huzursuzluk ve emme güçlüğü nedeniyle getiriliyor. Fizik muayenesinde vücut ağırlığının 2720 gram2720 \text{ gram}'a düştüğü (%20 kayıp), ön fontanelin belirgin çökük olduğu ve cildinin hamur kıvamında ("doughy") olduğu saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 178 mEq/L178 \text{ mEq/L}, kan üre azotu (BUN) 56 mg/dL56 \text{ mg/dL} ve kreatinin 1.3 mg/dL1.3 \text{ mg/dL} bulunuyor.

Bu bebeğin sıvı tedavisi planlanırken, serebral ödem ve konvülsiyon riskini en aza indirmek için izlenmesi gereken en uygun strateji aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sodyum düzeyindeki düşüş hızı ilk 2424 saatte saatte 1 mEq/L1 \text{ mEq/L} olacak şekilde agresif sıvı replasmanı yapılmalıdır.
  2. Sıvı açığı ve idame sıvı toplamı, serum sodyum düşüş hızı günde 1012 mEq/L10-12 \text{ mEq/L}'yi geçmeyecek şekilde 487248-72 saate yayılmalıdır.Cevap
  3. C
    Hipernatremiyi hızla düzeltmek için sodyum içermeyen %5 dekstroz gibi hipotonik sıvılarla tedaviye başlanmalıdır.
  4. D
    Akut böbrek yetmezliğini önlemek amacıyla idrar çıkışı beklenmeksizin ilk sıvıya 40 mEq/L40 \text{ mEq/L} potasyum klorür eklenmelidir.
  5. E
    Sıvı açığı hesaplanırken bebeğin başvuru anındaki güncel ağırlığı (2720 gram2720 \text{ gram}) baz alınmalı ve açık ilk 1212 saatte kapatılmalıdır.

Cevap

Sıvı açığı ve idame sıvı toplamı, serum sodyum düşüş hızı günde 1012 mEq/L10-12 \text{ mEq/L}'yi geçmeyecek şekilde 487248-72 saate yayılmalıdır.
Doğru yaklaşım, hipernatremik dehidratasyonun yavaşça (48-72 saatte) düzeltilmesidir. Beyin hücreleri, hipernatremik ortamda büzülmeyi önlemek için idiyojenik ozmoller üretir. Eğer plazma sodyumu hızla düşürülürse, plazma hipotonik hale gelir ve su, ozmotik fark nedeniyle beyin hücrelerinin içine girerek serebral ödeme neden olur. Bu nedenle düşüş hızı saatte 0.5 mEq/L0.5 \text{ mEq/L}'yi geçmemelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablonun ve dehidratasyon tipinin belirlenmesi
Bebekte %20 ağırlık kaybı ve sodyum 178 mEq/L178 \text{ mEq/L} saptanmıştır. Bu tablo 'Hipernatremik Dehidratasyon' olarak tanımlanır.
Anne sütünün yetersiz alımına bağlı negatif sıvı dengesi ve sodyum konsantrasyonunda artış mevcuttur.
2
Sıvı açığının (defisit) hesaplanması
Doğum ağırlığı (3400 g3400 \text{ g}) ile mevcut ağırlık (2720 g2720 \text{ g}) arasındaki fark 680 ml680 \text{ ml}'dir.
Hipernatremide defisit hesaplanırken kaybedilen toplam vücut ağırlığı esas alınır.
3
Tedavi hızının planlanması
Düzeltme hızı günlük 1015 mEq/L10-15 \text{ mEq/L} veya saatlik 0.5 mEq/L0.5 \text{ mEq/L} olarak belirlenir.
Hücreler tarafından üretilen 'idiyojenik ozmoller' nedeniyle hızlı sodyum düşüşü hücre içine su girişine ve beyin ödemine yol açar.

Anahtar Kavram

Hipernatremik dehidratasyon yönetiminde 'yavaş düzeltme' kuralı (0.5 mEq/L/saat).
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla