28. gebelik haftasında 1100 gram olarak doğan ve yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen bir bebek, postnatal 25. güne ulaştığında sadece anne sütü ile beslenmektedir. Fizik muayenede belirgin dehidratasyon bulgusu saptanmayan bebeğin, son bir haftadır aldığı kalori hesaplanan ihtiyacı karşılamasına rağmen günlük kilo alımının 5-8 gram (yetersiz) olduğu dikkati çekiyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyumu 128 mEq/L, potasyumu 4.8 mEq/L, idrar sodyumu ise 65 mEq/L (yüksek) olarak bulunuyor. Bu klinik tabloda saptanan büyüme geriliği ve elektrolit bozukluğunun en olası nedeni ve mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Böbrek tübüler matürasyon eksikliğine bağlı negatif sodyum dengesi (Prematürenin Geç Hiponatremisi)Cevap
- BUygunsuz ADH sendromuna (SIADH) bağlı su tutulumu ve dilüsyon
- CAldosteron duyarsızlığına bağlı renal sodyum kaybı (Psödohipoaldosteronizm)
- DAnne sütü sodyum içeriğinin laktasyonun ilerlemesiyle fizyolojik olarak artması
- EÜre döngüsü bozukluğuna bağlı ozmotik diürez ve sodyum kaybı
Cevap
Doğru cevap, böbrek tübüler matürasyon eksikliğine bağlı negatif sodyum dengesidir (Prematürenin Geç Hiponatremisi).
Vaka, 'Prematürenin Geç Hiponatremisi' (Late Hyponatremia of Prematurity) için tipiktir. Bu durum genellikle postnatal 2-6. haftalarda görülür. Nedeni, prematüre böbreğinin sodyumu geri emme kapasitesinin yetersiz olması (tübüler immatürite) ve bu dönemde bebeğin hızlı büyümesiyle artan sodyum ihtiyacının, sodyum içeriği azalan anne sütüyle karşılanamamasıdır. Sodyum, hücre büyümesi için esansiyeldir; eksikliğinde kilo alımı durur veya azalır. İdrar sodyumunun yüksek olması (>30-40 mEq/L) renal kaybı gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Prematürenin geç hiponatremisi, renal tübüler immatüriteye bağlı sodyum kaybının, anne sütünün düşük sodyum içeriğiyle birleşmesi sonucu gelişen ve büyüme geriliği ile seyreden bir tablodur.