Herediter sferositoz tanısıyla izlenen 6 yaşındaki bir çocukta, splenomegali ve tekrarlaya… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Herediter sferositoz tanısıyla izlenen $6$ yaşındaki bir çocukta, splenomegali ve tekrarlayan hemoliz atakları nedeniyle elektif splenektomi planlanmaktadır. Hastanın T.C. Sağlık Bakanlığı çocukluk çağı aşılama takvimi ( $2024$ güncel takvimine göre $4$ yaş pekiştirme aşıları dahil) eksiksizdir. Bu hasta için splenektomi öncesi ve sonrası önerilen pnömokok bağışıklama stratejisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A
Daha önce $3$ doz konjuge pnömokok aşısı ( $PCV13$ ) yapıldığı için pnömokok bağışıklaması tamamlanmıştır; splenektomi sonrası sadece yıllık influenza aşısı yapılması yeterlidir.
Polisakkarit pnömokok aşısı ( $PPSV23$ ), son yapılan $PCV13$ dozundan en az $8$ hafta sonra ve operasyondan en az $2$ hafta önce uygulanmalı; ilk $PPSV23$ dozundan $5$ yıl sonra bir kez rapel doz tekrarlanmalıdır.Cevap
C
Canlı aşılar ( $KKK$ , suçiçeği) asplenik hastalarda dissemine enfeksiyon riski nedeniyle kesin kontrendikedir, bu nedenle hastanın varsa eksik canlı aşıları tamamlanmamalıdır.
D
$PPSV23$ aşısı $PCV13$ dozundan $2$ hafta sonra uygulanabilir ve operasyon sonrası antikor seviyelerini korumak için her $5$ yılda bir ömür boyu tekrarlanmalıdır.
E
Splenektomi sonrası bağışıklama yanıtının en yüksek olması için tüm aşılar post-operatif ilk $24$ saat içinde, hastaneden taburcu edilmeden tamamlanmalıdır.

Cevap

Polisakkarit pnömokok aşısının (

PPSV23

), son konjuge pnömokok aşısından (

PCV13

) en az

8

hafta sonra ve cerrahiden

2

hafta önce uygulanması, ayrıca

5

yıl sonra bir kez rapel yapılması en uygun yaklaşımdır.

Aspleni (anatomik veya fonksiyonel) durumunda pnömokok, meningokok ve Haemophilus influenzae tip b gibi kapsüllü bakterilere karşı duyarlılık artar. Türkiye'de

PCV13

rutin takvimdedir, ancak bu hastalara genişletilmiş koruma için

23

valanlı polisakkarit aşı (

PPSV23

) eklenmelidir. İdeal bağışıklama için

PCV13

serisi tamamlandıktan

8

hafta sonra

PPSV23

yapılmalı ve elektif vakalarda cerrahiden

2

hafta önce süreç bitirilmelidir. Rapel dozu ise sadece bir kez,

5

yıl sonra yapılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Mevcut bağışıklama durumunu değerlendir.

Hasta

6

yaşında ve rutin takvimi tam olduğu için

2

4

12

. aylarda

3

doz

PCV13

almıştır.

Ek aşıların zamanlaması, son yapılan konjuge aşının tarihine bağlıdır.

PPSV23

PCV13

arasındaki minimum süreyi belirle.

Konjuge aşıdan sonra polisakkarit aşı için en az

8

hafta beklenmelidir.

İmmünolojik interferansı önlemek ve polisakkarit aşıya optimal yanıt alabilmek için bu süre gereklidir.

Elektif cerrahi öncesi zamanlamayı ayarla.

Aşılar operasyondan en az

14

gün (

2

hafta) önce tamamlanmalıdır.

Yeterli koruyucu antikor titresine ulaşmak için gereken süredir.

Rapel (idame) şemasını planla.

İlk

PPSV23

'ten

5

yıl sonra tek bir doz rapel uygulanır.

Asplenik hastalarda antikor seviyeleri zamanla düşer; ancak

2

dozdan fazla

PPSV23

yapılması immün tolerans riski nedeniyle önerilmez.

Anahtar Kavram

Asplenik hastalarda ardışık pnömokok bağışıklaması (

PCV13 \rightarrow PPSV23

) kuralları.

Alternatif Yöntem

Hastanın meningokok aşıları (

MenACWY

MenB

) sorgulanarak eksikse pneumokok aşılarıyla eş zamanlı veya ardışık planlanması bütüncül bir yaklaşımdır.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru