Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÖzel Durumlarda Aşılama

Ağır immün yetmezliği olan veya yoğun immünsüpresif tedavi alan hastaların sağlıklı ev içi temaslılarının aşılanması, bu kırılgan grubu enfeksiyonlardan korumak (koza stratejisi) açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, evinde akut lenfoblastik lösemi (ALL) tanısıyla yoğun kemoterapi almakta olan bir kardeşi bulunan sağlıklı bir çocuğa, aşağıdaki aşılardan hangisinin uygulanması kesinlikle kontrendikedir?

  1. Oral polio aşısı (OPA)Cevap
  2. B
    Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (KKK) aşısı
  3. C
    Suçiçeği aşısı
  4. D
    İnaktif influenza aşısı
  5. E
    DaBT-İPA-Hib aşısı

Cevap

Doğru yanıt Oral polio aşısıdır (OPA). Canlı aşı virüsünün dışkı yoluyla atılarak bağışıklığı baskılanmış kardeşe bulaşma ve paralitik polio yapma riski nedeniyle temaslılarda kontrendikedir.
Doğru cevap Oral polio aşısıdır (OPA). Canlı zayıflatılmış oral polio aşısı (Sabin suşu), bağırsaklarda çoğalır ve haftalar boyunca dışkı ile atılır. Ev içinde bağışıklık sistemi ağır baskılanmış bir birey (lösemi, SCID vb.) bulunduğunda, bu zayıflatılmış aşı virüsü hastaya fekal-oral yolla bulaşarak Aşı İlişkili Paralitik Polio (VAPP) enfeksiyonuna yol açabilir. Bu yüzden immün yetmezlikli hasta temaslılarında OPA kontrendikedir, daima İnaktif Polio Aşısı (İPA) kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın ve ev içi temaslısının bağışıklık durumunu analiz et.
Evde kemoterapi alan sekonder ağır immün yetmezlikli bir kardeş bulunmaktadır. Soru, bu hastayı korumak için sağlıklı kardeşin aşı yönetimini sorgulamaktadır.
İmmün yetmezlikli hastaların kendilerine canlı aşı yapılması kontrendikedir, ancak temaslılarındaki yönetim aşı virüsünün çevreye yayılma (shedding) potansiyeline göre değişir.
2
Seçeneklerdeki aşıların canlı/inaktif durumlarını ve bulaştırıcılık özelliklerini değerlendir.
İnaktif influenza ve DaBT-İPA-Hib inaktif aşılardır; bulaş riski taşımazlar. KKK, Suçiçeği ve OPA canlı aşılardır.
İnaktif aşılar temaslılarda her zaman güvenlidir. Canlı aşıların güvenliği ise virüsün sekresyonlar veya dışkı ile atılım yapıp yapmadığına bağlıdır.
3
Canlı aşıların temaslıya bulaşma potansiyelini karşılaştır.
KKK ve Suçiçeği virüsleri aşı sonrası çevreye anlamlı düzeyde yayılmaz, aksine hastayı korumak (koza stratejisi) için temaslıya yapılmaları gerekir. Ancak OPA dışkı ile haftalarca atılır ve immün yetmezlikli kişiye temasla bulaşarak Aşı İlişkili Paralitik Polio'ya (VAPP) neden olur.
Bu nedenle OPA, immün yetmezlikli hastaların ev içi temaslılarında kesinlikle kullanılmamalı, yerine İPA tercih edilmelidir.

Anahtar Kavram

İmmün yetmezlikli hasta temaslılarında aşılama prensipleri

İpuçları

1
Soruda immün yetmezlikli hastanın kendisine değil, sağlıklı kardeşine yapılacak aşı sorgulanmaktadır.
2
Sağlıklı temaslılara yapılan ölü aşıların hastaya zararı yoktur. Canlı aşıların güvenliği ise aşı virüsünün vücut dışına atılıp atılmadığına (shedding) bağlıdır.
3
Seçenekler arasında dışkı yoluyla en fazla atılan ve temaslıda paralizi yapma riski taşıyan canlı virüs aşısını bulmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Primer immün yetmezlikli çocukların kendilerine yapılması kesinlikle kontrendike olan aşıları gözden geçiriniz.

Alternatif Yöntem

Koza Stratejisi (Cocooning) kuralını hatırlayın: Yenidoğanları ve immün yetmezlikli hastaları korumak için etrafındaki herkes aşılanmalıdır. Ancak aşılanan kişinin etrafa enfeksiyöz ajan saçmaması gerekir. OPA dışkıyla saçıldığı için bu kuralı bozan temel istisnadır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Özel Durumlarda Aşılama

Bu konudan daha fazla soru