Soru

Zorluk: OrtaTiroid Hastalıkları

Çarpıntı, aşırı terleme ve ellerde titreme şikayetleri ile başvuran 29 yaşındaki hemşire hastanın fizik muayenesinde tiroid bezi ele gelmemekte ve hassasiyet saptanmamaktadır. Laboratuvar tetkiklerinde TSH < 0.01 mIU/L, sT4 ve sT3 düzeyleri yüksek bulunmuştur. Yapılan tiroid sintigrafisinde radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) baskılanmış olduğu izlenmiştir. Bu hastada ayırıcı tanıda ekzojen tiroid hormonu kullanımı (tiriotoksikozis factitia) ile sessiz tiroidit ayrımını yapmak için en güvenilir laboratuvar parametresi hangisidir?

  1. A
    Eritrosit sedimantasyon hızı (ESR)
  2. Serum tiroglobulin düzeyiCevap
  3. C
    Anti-tiroid peroksidaz (Anti-TPO) antikoru
  4. D
    TSH reseptör antikoru (TRAb)
  5. E
    Üriner iyot atılımı

Cevap

Serum tiroglobulin düzeyi
Tirotoksikoz saptanan ancak radyoaktif iyot tutulumu (RAIU) düşük olan hastalarda ayırıcı tanıda temel mekanizma ya 'yıkım' (destrüktif tiroiditler) ya da 'dışarıdan alım'dır. Tiroid dokusu yıkıldığında, depolanmış hormonlarla birlikte kana Tiroglobulin (Tg) de salınır ve serum Tg düzeyi yüksek bulunur. Ancak hasta dışarıdan tiroid hormonu alıyorsa (tiriotoksikozis factitia), TSH baskılandığı için tiroid bezi inaktiftir ve serum Tg düzeyi çok düşük veya ölçülemeyecek düzeydedir. Bu nedenle ayırıcı tanıda en değerli test serum tiroglobulin düzeyidir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu ve laboratuvar bulgularını analiz et
Tiriotoksikoz tablosu (TSH düşük, sT3/sT4 yüksek) mevcut ancak RAIU düşük. Bu durum, tiroid bezinin aşırı hormon üretmediğini (Graves değil), ya hormonun dışarıdan alındığını ya da depolanmış hormonun yıkımla kana karıştığını gösterir.
Yüksek hormon düzeylerine rağmen düşük tutulum (uptake), tiroidin hiperfonksiyonel olmadığını kanıtlar.
2
Düşük RAIU nedenlerini değerlendir
Olasılıklar: Subakut tiroidit, sessiz (painless) tiroidit, ekzojen hormon alımı (factitia) veya iyot yüklenmesi.
Ayırıcı tanı bu grup hastalıklar arasında yapılmalıdır.
3
Ekzojen alım ile yıkım (tiroidit) arasındaki farkı belirleyen testi seç
Tiroglobulin, tiroid folliküllerinden salınan bir proteindir. Tiroid dokusu yıkımında kana karışır ve düzeyi artar. Dışarıdan hormon alındığında ise endojen üretim ve yıkım olmadığı için tiroglobulin düzeyi baskılanır (düşüktür).
Serum tiroglobulin düzeyi bu iki durumu birbirinden ayıran en spesifik belirteçtir.

Anahtar Kavram

Düşük RAIU'lu tiriotoksikoz ayırıcı tanısında serum tiroglobulin düzeyi; ekzojen alımda (factitia) düşük, tiroiditlerde (yıkım) yüksektir.

Daha Fazla Pratik

RAIU düşük olan tiriotoksikoz nedenlerini (Tiroiditler, Ekzojen alım, Ektopik üretim, İyot yüklenmesi) tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla