Seksen iki yaşındaki kadın hasta; sık idrara çıkma, aciliyet hissi ve sıkışma tipi idrar kaçırma (aşırı aktif mesane) şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde erken evre Alzheimer hastalığı bulunmaktadır. Hekim tarafından hastaya bir antimuskarinik ajan başlanması planlanmaktadır, ancak hastanın mevcut kognitif fonksiyonlarının ilacın olası santral yan etkilerine bağlı olarak daha da bozulmasından endişe edilmektedir.
Buna göre, kimyasal yapısı nedeniyle kan-beyin bariyerini geçemeyen ve bu hasta için santral yan etki (konfüzyon, bellek bozukluğu) riski en düşük olan antimuskarinik ilaç aşağıdakilerden hangisidir?
- TrospiyumCevap
- BOksibutinin
- CDarifenasin
- DTolterodin
- ESolifenasin
Cevap
Doğru yanıt, kuaterner amin yapısı sayesinde kan-beyin bariyerini geçemeyen Trospiyum'dur.
Bu hastada asıl amaç antimuskarinik ilacın beyne ulaşmasını engellemektir. Farmakolojide temel bir kural olarak, kuaterner amonyum bileşikleri (+) elektrik yüküne sahiptir (hidrofiliktir) ve lipid membranlardan, dolayısıyla kan-beyin bariyerinden geçemezler. Seçeneklerdeki aşırı aktif mesane ilaçları içinde kuaterner amin yapısında olan tek ajan Trospiyum'dur. Diğerlerinin tamamı tersiyer amindir ve çeşitli oranlarda santral sisteme geçiş gösterirler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aşırı aktif mesane tedavisinde kullanılan antimuskarinik ilaçların kimyasal yapıları (tersiyer vs. kuaterner amin) ve santral sinir sistemi yan etki profilleri.
İpuçları
1
Kognitif bozukluğu olan hastalarda, kan-beyin bariyerini (KBB) aşamayan antimuskarinikler seçilmelidir.
2
Bir molekülün KBB'yi geçememesi için lipofilik değil hidrofilik olması, yani elektriksel olarak yüklü (kuaterner amonyum yapısında) olması gerekir.
3
Seçenekler arasında sadece biri kuaterner amin yapısındadır. Diğerleri (oksibutinin, tolterodin, darifenasin vb.) tersiyer aminlerdir.
Daha Fazla Pratik
Farklı bir senaryoda glokom hastasında kontrendike olan antimuskariniklerin mekanizmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s