Soru

Zorluk: Çok zorPostoperatif Komplikasyonlar

6262 yaşında kadın hastaya romatoid artrit nedeniyle son 11 yıldır yüksek doz sistemik kortikosteroid tedavisi uygulanmaktadır. Sigmoid kolon perforasyonu nedeniyle acil şartlarda opere edilen hastaya Hartmann prosedürü uygulanmıştır. Postoperatif 36.36. saatte hastada ani gelişen konfüzyon, bulantı, karın ağrısı ve 38,8C38,8^{\circ}C ateş saptanıyor. Kan basıncı 70/4070/40 mmHg, nabız 120120/dakika ölçülen hastada, 33 litrelik izotonik sodyum klorür resüsitasyonuna rağmen arteriyel kan basıncı yükselmiyor. Laboratuvar tetkiklerinde sodyum: 126126 mEq/L, potasyum: 5,85,8 mEq/L ve kan şekeri: 5858 mg/dL olarak saptanıyor.

Bu hastadaki klinik tabloyu en iyi açıklayan postoperatif komplikasyon aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Akut adrenal yetmezlikCevap
  2. B
    Septik şok
  3. C
    Akut mezenter iskemi
  4. D
    Pulmoner tromboemboli

Cevap

Sıvı resüsitasyonuna dirençli hipotansiyon, ateş ve karakteristik elektrolit bozuklukları (hiponatremi, hiperkalemi) olan steroid kullanıcısı hastada en olası tanı akut adrenal yetmezliktir.
Kortikosteroid kullanan hastalarda cerrahi gibi majör stres durumlarında HPA aksı baskılanmış olduğu için vücut yeterli kortizol üretemez. Bu durum postoperatif dönemde 'akut adrenal kriz' ile sonuçlanır. Klinik olarak açıklanamayan ve sıvıya dirençli hipotansiyon, yüksek ateş, karın ağrısı ve mental durum değişikliği görülür. Laboratuvar olarak sodyum düşüklüğü (hiponatremi), potasyum yüksekliği (hiperkalemi) ve kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi) tanıyı destekleyen en önemli bulgulardır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın özgeçmişindeki steroid kullanımını ve cerrahi stres faktörünü değerlendir.
Uzun süreli steroid kullanımı hipotalamo-hipofizer-adrenal (HPA) aksı baskılamıştır.
Cerrahi stres anında vücudun ihtiyaç duyduğu artmış kortizol yanıtı oluşamaz.
2
Hipotansiyonun niteliğini ve sıvı tedavisine yanıtı analiz et.
Hipotansiyon 33 litre sıvıya rağmen düzelmemektedir (refrakter şok).
Kortizol eksikliği vasküler tonusu ve katekolamin duyarlılığını azaltır.
3
Laboratuvar verilerini (sodyum, potasyum, glukoz) incele.
Hiponatremi, hiperkalemi ve hipoglisemi triadının varlığı.
Aldosteron eksikliği sodyum kaybı ve potasyum tutulumuna; kortizol eksikliği ise glukoneogenez azalmasına bağlı hipoglisemiye yol açar.
4
Ayırıcı tanıda septik şoku ekarte et.
Septik şokta bu spesifik elektrolit triadı beklenmez ve adrenal kriz klinik önceliğe sahiptir.
Hastanın klinik tablosu hormonal eksiklik belirtileriyle tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Postoperatif Adrenal Kriz (Addisonian Crisis)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla