Soru

Zorluk: OrtaAkut Böbrek Hasarı

4545 yaşında erkek hasta, bir binanın çökmesi sonucu 66 saat boyunca enkaz altında kaldıktan sonra kurtarılıyor. Acil servise getirildiğinde yaygın kas ağrısı ve halsizliği olan hastanın idrar renginin koyu (çay rengi) olduğu görülüyor. Fizik muayenede kan basıncı 110/70mmHg110/70 \, mmHg, nabız 105/dk105/dk saptanıyor.

Laboratuvar bulguları şu şekildedir:
- Serum Kreatinin: 3.2mg/dL3.2 \, mg/dL (Bazal: 0.9mg/dL0.9 \, mg/dL)
- BUN: 58mg/dL58 \, mg/dL
- Serum Potasyum: 5.9mEq/L5.9 \, mEq/L
- Serum Kalsiyum: 7.8mg/dL7.8 \, mg/dL
- İdrar Sodyumu: 35mEq/L35 \, mEq/L
- FENa: %1.8\%1.8
- İdrar Tetkiki: Dipstick ile "kan" 4(+)4(+) pozitif, mikroskopide her sahada 020-2 eritrosit ve granüler silendirler.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulgularına göre, hastada gelişen akut böbrek hasarının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Rabdomiyolize bağlı akut tübüler nekrozCevap
  2. B
    Prerenal akut böbrek hasarı
  3. C
    Akut interstisyel nefrit
  4. D
    Postrenal akut böbrek hasarı
  5. E
    Hızlı ilerleyen (pauci-immün) glomerülonefrit

Cevap

Rabdomiyolize bağlı gelişen akut tübüler nekroz (ATN)
Ezilme yaralanması (crush syndrome) geçiren hastada kas ağrısı, hiperpotasemi ve hipokalsemi eşliğinde gelişen akut böbrek hasarı rabdomiyolizi düşündürür. İdrar çubuğunda kan testinin pozitif çıkmasına rağmen mikroskopide eritrosit saptanmaması, serbest miyoglobinin varlığını kanıtlayan patognomonik bir bulgudur. FENa değerinin %1.8\%1.8 olması ise hasarın parankimal (ATN) düzeyde olduğunu teyit eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik öykü ve başlangıç bulgularının analizi
Hastanın enkaz altında kalması (ezilme/crush yaralanması) ve yaygın kas ağrısı rabdomiyoliz (iskelet kası yıkımı) şüphesini doğurur.
Kas hücrelerinin mekanik hasarı, hücre içi bileşenlerin dolaşıma salınmasına neden olur.
2
İdrar bulgularının yorumlanması
İdrar çubuğunda (dipstick) kan pozitifliği varken mikroskopide eritrosit görülmemesi, idrarda miyoglobin varlığını (miyoglobinüri) kanıtlar.
Dipstick testi hem grubu içeren hemoglobini ve miyoglobini ayırt edemez, her ikisine de pozitif yanıt verir.
3
Böbrek fonksiyon ve elektrolit değerlerinin değerlendirilmesi
Kreatinin artışı, hiperpotasemi, hipokalsemi ve yüksek FENa (%\%%1.8) değerleri saptanmıştır.
Miyoglobin böbrek tübülleri için direkt toksiktir ve tübüler nekroza (intrinsic renal hasar) yol açar. Hipokalsemi ise hasarlı kaslarda kalsiyum birikimi nedeniyle oluşur.
4
Tanının konulması
Klinik ve laboratuvar verileri birleştirildiğinde tanı Rabdomiyolize bağlı Akut Tübüler Nekroz'dur.
Tüm bulgular (ezilme öyküsü, miyoglobinüri, elektrolit bozuklukları ve böbrek hasarı) bu tabloyla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Rabdomiyolizde miyoglobinüriye bağlı gelişen böbrek hasarı, idrar tetkikinde dipstick pozitifliği ile mikroskobik hematüri yokluğu arasındaki uyumsuzlukla karakterizedir.
Bu soruyu puanla