12 yaşında, 8 yıldır Tip 1 diabetes mellitus tanısıyla izlenen ve son bir yıldır tekrarlay… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$12$ yaşında, $8$ yıldır Tip $1$ diabetes mellitus tanısıyla izlenen ve son bir yıldır tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları öyküsü olan bir kız çocuk poliklinik kontrolüne getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı normal sınırlarda saptanıyor ( $110/70$ mmHg). Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $1.1$ mg/dL (hafif yüksek) bulunuyor. Hastanın diğer laboratuvar sonuçları şöyledir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.28$
$pCO_2$	$32$ mmHg
$HCO_3$	$16$ mEq/L
Sodyum ( $Na^+$ )	$136$ mEq/L
Potasyum ( $K^+$ )	$6.2$ mEq/L
Klor ( $Cl^-$ )	$110$ mEq/L

Bu laboratuvar bulgularına göre, hastadaki asit-baz ve elektrolit bozukluğunun en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Tip 4 renal tübüler asidozCevap
B
Tip 1 (distal) renal tübüler asidoz
C
Tip 2 (proksimal) renal tübüler asidoz
D
Diyabetik ketoasidoz
E
Bartter sendromu

Cevap

Tip 4 renal tübüler asidoz, hiperkalemi ve normal anyon açıklı metabolik asidozun bir arada görüldüğü en olası tanıdır.

Laboratuvar bulgularında saptanan düşük

pH

ve düşük bikarbonat düzeyi metabolik asidozu gösterir. Anyon açığı (

136 - [110 + 16] = 10

) normal sınırlardadır. Normal anyon açıklı metabolik asidozlar (NAGMA) arasında hiperkalemi (

6.2

mEq/L) ile seyreden tipik tablo Tip 4 RTA'dır. Bu durum genellikle diyabetik nefropati veya kronik interstisiyel nefrit gibi durumlarda gelişen hiporeninemik hipoaldosteronizme bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

Asit-baz durumunu değerlendir

pH

7.28

HCO_3

16

mEq/L ile metabolik asidoz saptanmıştır.

Hastanın asit-baz dengesini belirlemek ilk adımdır.

Serum anyon açığını hesapla

Anyon açığı =

Na - (Cl + HCO_3) = 136 - (110 + 16) = 10

mEq/L.

Asidozun nedenini (yüksek veya normal anyon açığı) ayırt etmek için gereklidir.

10

mEq/L normal bir değerdir (

8-12

mEq/L).

Potasyum düzeyini kontrol et

Potasyum

6.2

mEq/L ile hiperkalemi mevcuttur.

Normal anyon açıklı asidozlarda potasyum düzeyi RTA tiplerini ayırmada kritiktir.

Klinik bağlamla birleştir

Diyabetik nefropati veya interstisiyel nefrit zemininde gelişen Tip 4 RTA tanısına ulaşılır.

Tip 4 RTA, hiporeninemik hipoaldosteronizm nedeniyle hiperkalemik NAGMA yapan tek RTA tipidir.

Anahtar Kavram

Hiperkalemi ile seyreden normal anyon açıklı metabolik asidoz (NAGMA), aksi kanıtlanana kadar Tip 4 RTA olarak kabul edilir.

Alternatif Yöntem

Anyon açığını hesapladıktan sonra seçenekleri potasyum düzeyine göre eleyebilirsiniz. Hipokalemik olanları (Tip 1, Tip 2, Bartter) ve yüksek anyon açıklı olanları (DKA) elediğinizde geriye tek seçenek kalmaktadır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru