4 yaşında bir çocuk, evde dedesine ait bilinmeyen bir ilacı yüksek miktarda içtikten yakla… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

4 yaşında bir çocuk, evde dedesine ait bilinmeyen bir ilacı yüksek miktarda içtikten yaklaşık 5 saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hiperpne (derin ve hızlı solunum), taşikardi, huzursuzluk ve hafif kusma saptanıyor. Hastanın alınan kan gazı ve biyokimya tetkikleri aşağıda verilmiştir:

Parametre	Değer
pH	$7.40$
$pCO_2$	$20\text{ mmHg}$
$HCO_3^-$	$12\text{ mEq/L}$
$Na^+$	$142\text{ mEq/L}$
$K^+$	$4.0\text{ mEq/L}$
$Cl^-$	$105\text{ mEq/L}$

Bu laboratuvar bulgularına göre, hastadaki asit-baz dengesizliği en uygun şekilde nasıl tanımlanır?

Mikst tipte; hem solunumsal alkaloz hem de anyon açığı artmış metabolik asidozCevap
B
Tam kompanse edilmiş primer metabolik asidoz
C
Tam kompanse edilmiş primer solunumsal alkaloz
D
Yalnızca normal anyon açıklı (hiperkloremik) metabolik asidoz
E
Mikst tipte; hem solunumsal asidoz hem de metabolik alkaloz

Cevap

Hastada mikst tipte; hem solunumsal alkaloz hem de anyon açığı artmış metabolik asidoz mevcuttur.

Doğru yanıt olan mikst tipte solunumsal alkaloz ve anyon açığı artmış metabolik asidoz tablosu, iki temel hesaplama ile doğrulanır: 1) Anyon açığının

25\text{ mEq/L}

çıkması bir primer metabolik asidozu gösterir. 2) Winters formülüne göre beklenen

pCO_2

(

26 \pm 2

) ölçülenden (

20

) daha yüksek olduğu için hastada ek bir primer solunumsal alkaloz mevcuttur. Bu durum salisilat zehirlenmesi için patognomoniktir.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığını hesapla

AA = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 142 - (105 + 12) = 25\text{ mEq/L}

Metabolik asidozun tipini (yüksek veya normal anyon açığı) belirlemek için gereklidir.

Metabolik asidoz için beklenen

pCO_2

değerini Winters formülü ile hesapla

Beklenen\ pCO_2 = (1.5 \times [HCO_3^-]) + 8 \pm 2 = (1.5 \times 12) + 8 = 18 + 8 = 26 \pm 2

(

24-28

aralığı)

Solunumsal kompanzasyonun yeterliliğini ve ek bir solunumsal bozukluk olup olmadığını anlamak için gereklidir.

Ölçülen

pCO_2

ile beklenen

pCO_2

değerini karşılaştır

Ölçülen

pCO_2

(

20\text{ mmHg}

), beklenen değerden (

24-28\text{ mmHg}

) düşüktür.

Ölçülen değerin beklenenden düşük olması, eş zamanlı (primer) bir solunumsal alkalozun varlığını kanıtlar.

Sonucu klinik tablo ile birleştir

Yüksek anyon açığı + Ek solunumsal alkaloz = Salisilat Zehirlenmesi

Klinik öyküdeki hiperpne ve yüksek doz ilaç alımı bu mikst tabloyu destekler.

Anahtar Kavram

Mikst asit-baz bozukluklarının değerlendirilmesinde anyon açığı ve beklenen kompanzasyon hesaplamaları (Winters formülü) temel araçlardır.

Daha Fazla Pratik

Salisilat zehirlenmesinde idrar alkalizasyonunun tedavi edici mekanizmasını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru