Tarlasında zirai ilaçlama yaptıktan sonra bulantı, kusma, bulanık görme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getirilen 40 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde; genel durumu orta, şuur açık, pupiller miyotik, lakrimasyon ve salivasyon artışı mevcut olup akciğer oskültasyonunda yaygın raller duyulmaktadır. Hastanın kaslarında yer yer seğirmeler (fasikülasyon) izlenmektedir. Bu tablonun tedavisinde kullanılan ve asetilkolinesteraz enzimini defosforile ederek reaktive eden ajan aşağıdakilerden hangisidir?
- AAtropin
- PralidoksimCevap
- CFizostigmin
- DN-asetilsistein
- EEtanol
Cevap
Pralidoksim
Hastadaki tablo, tarım ilacı (insektisit) maruziyeti sonrası gelişen tipik bir organofosfat zehirlenmesidir. Organofosfatlar, asetilkolinesteraz enzimini fosforile ederek irreversibl (veya yavaş reversibl) inhibe ederler. Bu durumda ortamda biriken asetilkolin hem muskarinik (miyozis, salivasyon, bronkore) hem de nikotinik (kas seğirmeleri/fasikülasyon) bulgulara yol açar. Pralidoksim (2-PAM) gibi oksim türevleri, güçlü nükleofilik etkileriyle fosfor grubunu enzimden koparır ve enzimi 'reaktive' eder (yaşlanma süreci gerçekleşmeden verilmelidir).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Organofosfat zehirlenmesinde tedavi: Atropin semptomatiktir (reseptör blokajı), Pralidoksim ise küratiftir (enzim reaktivasyonu).