Spesifik Antidotlar

$22$ yaşında, bipolar bozukluk tedavisi amacıyla bir ilaç kullanan kadın hasta, intihar girişimi sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde somnolans ve derin tendon reflekslerinde azalma saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; AST: $32 \text{ U/L}$, ALT: $28 \text{ U/L}$ (normal), serum amonyak düzeyi: $180 \text{ \mu mol/L}$ (normal: $10-45$) ve hafif anyon açıklı metabolik asidoz saptanıyor. Bilgisayarlı tomografide serebral ödem bulguları izlenen bu hastada, amonyak metabolizmasını hızlandırmak ve mitokondriyal koenzim A ($CoA$) düzeylerini restore etmek amacıyla kullanılması gereken en uygun spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, ani başlayan görme bulanıklığı, şiddetli karın ağrısı ve konfüzyon şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde pupillerin ışığa yanıtının zayıf olduğu, fundoskopik incelemede ise optik diskte belirgin hiperemi ve ödem saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde $pH: 7,12$, $HCO_3^-: 8$ $mEq/L$, anyon açığı: $28$ $mEq/L$ ve ozmolar açık: $25$ $mOsm/kg$ $H_2O$ olarak hesaplanıyor. Bu hastada semptomlara neden olan asıl toksik metabolitin oluşumunu engellemek için kullanılan, alkol dehidrogenaz enzimini kompetitif olarak inhibe eden spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

26 yaşında bir erkek hasta, diş tedavisi sırasında diş etlerine uygulanan yüksek dozda benzokain sprey sonrası gelişen nefes darlığı ve dudaklarda morarma şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede santral siyanoz gözleniyor. Nabız oksimetrede oksijen satürasyonu %84 saptanıyor ve %100 maske ile oksijen verilmesine rağmen bu değer yükselmiyor. Arteriyel kan gazı analizinde ise parsiyel oksijen basıncı ($PaO_2$) 96 mmHg (normal) olarak ölçülüyor. Hastadan alınan venöz kan örneğinin tipik "çikolata kahverengisi" renginde olduğu saptandığına göre, bu hastada ilk basamak tedavide kullanılması gereken spesifik antidot ve standart uygulama dozu/yolu aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında erkek hasta, bir parkta bilinci kapalı halde bulunarak acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde solunum hızı dakikada $6$, kan basıncı $90/60$ mmHg ve pupillerin bilateral 'iğne ucu' (miyozis) görünümünde olduğu saptanıyor. Bağırsak sesleri azalmış olan bu hastada, mevcut klinik tabloyu geri döndürmek amacıyla uygulanması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında bir erkek hasta, derin ven trombozu nedeniyle fraksiyone olmayan heparin (UFH) tedavisi alırken ani gelişen hematüri ve epistaksis şikayetleri ile değerlendiriliyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde aPTT değerinin terapötik aralığın çok üzerinde olduğu saptanıyor. Bu hastada heparinin etkisini nötralize etmek amacıyla, her $100$ ünite heparine karşılık $1$ mg dozunda intravenöz yolla uygulanması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında bir hasta, plastik malzemelerin de bulunduğu kapalı bir mekandaki yangından kurtarılarak acil servise getiriliyor. Hastada konfüzyon, taşipne ve taşikardi saptanıyor. Nabız oksimetrede oksihemoglobin saturasyonu ($SaO_2$) değeri $\%98$ ölçülmesine rağmen, arter kan gazında laktik asidoz ve venöz kan gazında oksijen basıncının ($PvO_2$) arteriyel değerlere yakın olduğu (venöz arteriyalizasyon) görülüyor. Bu klinik tabloda, eşlik edebilecek karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle methemoglobin oluşturucu ajanların kullanımından kaçınılması gereken durumda, seçilmesi gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerinden hangisidir?

$35$ yaşında bir hasta, intihar amacıyla yüksek dozda propranolol içmesi nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $38$/dakika ölçülüyor. Sıvı resüsitasyonu ve atropin tedavisine dirençli bu hastada kalp hızını ve kontraktilitesini artırmak amacıyla kullanılması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında, aktif pulmoner tüberküloz nedeniyle çoklu ilaç tedavisi alan bir erkek hasta, evde ailesi tarafından jeneralize tonik-klonik nöbet geçirirken bulunuyor. Acil servise getirildiğinde nöbetleri devam eden hastaya $4$ mg intravenöz (İV) diazepam ve $1$ g İV levetirasetam uygulanmasına rağmen nöbetler kontrol altına alınamıyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $95/60$ mmHg, nabız $115/dk$, solunum sayısı $24/dk$ ve Glasgow Koma Skalası $8$ olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde $pH: 7,12$, $pCO_2: 28$ mmHg ve anyon açığı $26$ mEq/L ($HAGMA$) bulunuyor. Bu hastadaki dirençli nöbetlerin ve metabolik tablonun tedavisinde en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında bir kadın hasta, yaklaşık $15\text{ gram}$ parasetamol alarak intihar girişiminde bulunduktan 4 saat sonra acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayene ve laboratuvar incelemeleri sonucunda, hastada gelişebilecek şiddetli hepatotoksisiteyi önlemek amacıyla ilk $8-10\text{ saat}$ içinde başlanması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Tarlasında zirai ilaçlama yaptıktan sonra bulantı, kusma, bulanık görme ve nefes darlığı şikayetleriyle acil servise getirilen 40 yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde; genel durumu orta, şuur açık, pupiller miyotik, lakrimasyon ve salivasyon artışı mevcut olup akciğer oskültasyonunda yaygın raller duyulmaktadır. Hastanın kaslarında yer yer seğirmeler (fasikülasyon) izlenmektedir. Bu tablonun tedavisinde kullanılan ve asetilkolinesteraz enzimini defosforile ederek reaktive eden ajan aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında erkek hasta, ev yapımı alkollü içecek tükettikten yaklaşık 18 saat sonra karın ağrısı, şiddetli bulantı ve "kar fırtınası" şeklinde görme bozukluğu şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde pupillerin ışığa yanıtının zayıf olduğu ve fundoskopide optik disk hiperemisi gözleniyor. Kan gazı analizinde belirgin anyon açığı olan metabolik asidoz saptanan bu hastada, toksik metabolitlerin (formik asit) oluşumundan sorumlu olan alkol dehidrogenaz enzimini kompetitif olarak inhibe eden en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, diş operasyonu sırasında lokal anestezik olarak prilokain uygulanmasından kısa bir süre sonra siyanoz ve nefes darlığı şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde santral siyanoz saptanıyor. Arteriyel kan gazında $PaO_2$ değeri $95$ mmHg bulunmasına rağmen, pulse oksimetrede oksijen satürasyonu $\%82$ ölçülüyor (satürasyon açığı). Kan örneğinin çikolata kahverengi görünümünde olduğu fark ediliyor. Bu hastanın tedavisinde öncelikle kullanılması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

$54$ yaşında tip 2 diyabet tanılı erkek hasta, oral antidiyabetik ilacından (glimepirid) yüksek dozda aldıktan $4$ saat sonra konfüzyon ve terleme şikayetiyle acil servise getiriliyor. Yapılan ilk değerlendirmede kan şekeri $35 \text{ mg/dL}$ ölçülüyor. Hastaya intravenöz $\%50$ dekstroz bolusu sonrası $\%10$ dekstroz infüzyonu başlanıyor. Tedaviye rağmen hastanın kan şekeri takipleri $45 \text{ mg/dL}$ civarında seyrediyor ve rekürren hipoglisemi atakları gözleniyor. Bu hastada insülin sekresyonunu baskılayarak dirençli hipoglisemiyi tedavi etmek amacıyla kullanılması en uygun spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

68 yaşında konjestif kalp yetmezliği tanısıyla digoksin ve diüretik tedavisi gören bir hasta; son iki gündür devam eden iştahsızlık, bulantı, karın ağrısı ve cisimleri sarı-yeşil renkte görme şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde konfüze olan hastanın laboratuvar tetkiklerinde plazma potasyum düzeyi $6.2 \text{ mEq/L}$ olarak ölçülüyor. EKG'de ventriküler ekstrasistoller ve belirgin ST segment depresyonu ("çanaklaşma" görünümü) izleniyor. Klinik tablosu ağırlaşan bu hastada kullanılması gereken en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Kırsal bölgede yaşayan bir kişi, karın ağrısı şikayetini gidermek amacıyla yöresel olarak yetiştirilen bazı bitkileri kaynatıp içtikten birkaç saat sonra acil servise getirilmiştir. Yapılan muayenede; hastanın bilincinin konfüze olduğu, görsel halüsinasyonlar tanımladığı, vücut ısısının $39^\circ\text{C}$'ye ulaştığı, pupillerinin dilate (midriyatik) olduğu ve cildinin belirgin şekilde kuru ve kızarık olduğu saptanmıştır.

Bu hastadaki klinik tablonun hem periferik hem de santral sinir sistemi bulgularını geri çevirebilmek için tercih edilmesi gereken spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?

Acil servise derin sedasyon ve konfüzyon şikayetiyle getirilen $30$ yaşındaki erkek hastanın, intihar amacıyla çok sayıda diazepam tableti aldığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde solunum sayısının azaldığı ancak pupillerin normal büyüklükte olduğu saptanıyor. Bu hastada tabloyu geri döndürmek amacıyla kullanılması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

32 yaşında bir erkek hasta, intihar amacıyla yüksek dozda ilaç kullanımı sonrası acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde hastanın bilinci konfüze, kan basıncı $75/45$ mmHg, nabız $38/dakika$ ve parmak ucu kan şekeri $56$ mg/dL olarak saptanıyor. EKG'de derin sinüs bradikardisi ve PR mesafesinde uzama izleniyor. Hastanın yakınlarından alınan bilgiye göre hipertansiyon tedavisi için non-selektif bir beta blokör kullandığı öğreniliyor. Bu hastada beta adrenerjik reseptörlerden bağımsız olarak adenilat siklazı aktive edip $cAMP$ düzeylerini artırarak pozitif inotrop ve kronotrop etki sağlayan, intravenöz bolus dozunu takiben infüzyon şeklinde uygulanması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

Kapalı ortam yangınından çıkarılan 35 yaşında bir erkek hasta, bilinç bulanıklığı ve jeneralize tonik-klonik nöbet ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede ağız ve burun çevresinde is lekeleri görülüyor. Vital bulgularında kan basıncı 90/60 mmHg, kalp hızı 112/dk saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde arteryel kan gazında pH 7.05, bikarbonat 10 mEq/L ve laktat 15 mmol/L (Normal: <2 mmol/L) olarak ölçülüyor. Eşlik eden karbonmonoksit zehirlenmesi olasılığı yüksek olan bu hastada, hemoglobinin oksijen taşıma kapasitesini daha da kötüleştirmeden etki gösteren en uygun spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?

38 yaşında bir erkek hasta, eski gemi gövdelerindeki boyaları kazıma işinde 6 aydır çalıştığını belirtiyor. Son dönemde artan kolik tarzda karın ağrısı, şiddetli kabızlık ve her iki el bileğinde düşme (radial sinir felci) şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenede diş etlerinde gri-mavi renkli çizgilenmeler (Burton hattı) izleniyor. Laboratuvarda mikrositer anemi saptanan hastanın periferik yaymasında bazofilik noktalanma görülüyor. Takibinde letarji ve nöbet geçiren hastanın kan kurşun düzeyi $95 \mu\text{g/dL}$ ölçülüyor. Bu klinik tabloya göre, serebral ödem riskini minimize etmek amacıyla uygulanması gereken en uygun spesifik farmakolojik yönetim aşağıdakilerden hangisidir?

$2$ yaşında bir çocuk, evde bulunan demir sülfat tabletlerinden yaklaşık $20$ adet yuttuktan $3$ saat sonra şiddetli kusma ve kanlı diyare şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik olan hastanın abdominal radyografisinde midede radyoopak görünümler saptanıyor. Serum demir düzeyi $600 \text{ \mu g/dL}$ olarak ölçülen bu hastada, şelatör olarak kullanılması gereken spesifik antidot aşağıdakilerden hangisidir?