Kırsal bölgede yaşayan bir kişi, karın ağrısı şikayetini gidermek amacıyla yöresel olarak yetiştirilen bazı bitkileri kaynatıp içtikten birkaç saat sonra acil servise getirilmiştir. Yapılan muayenede; hastanın bilincinin konfüze olduğu, görsel halüsinasyonlar tanımladığı, vücut ısısının 'ye ulaştığı, pupillerinin dilate (midriyatik) olduğu ve cildinin belirgin şekilde kuru ve kızarık olduğu saptanmıştır.
Bu hastadaki klinik tablonun hem periferik hem de santral sinir sistemi bulgularını geri çevirebilmek için tercih edilmesi gereken spesifik ajan aşağıdakilerden hangisidir?
- FizostigminCevap
- BNeostigmin
- CPralidoksim
- DDantrolen
- ELabetalol
Cevap
Doğru cevap Fizostigmin'dir.
Hasta, Atropa belladonna (güzelavrat otu) veya Datura stramonium (borazan çiçeği) gibi bitkilerde bulunan atropin benzeri alkaloidlerin alımına bağlı antikolinerjik toksidrom tablosundadır. Klasik klinik bulgular 'kırmızı, sıcak, kuru, kör (midriyazis) ve deli (halüsinasyon/konfüzyon)' sözcükleriyle özetlenir. Tedavide spesifik antidot olarak Fizostigmin kullanılır. Fizostigmin, tersiyer amin yapısında olan geri dönüşümlü bir asetilkolinesteraz inhibitörüdür. Lipofilik yapısı sayesinde kan-beyin bariyerini geçerek hem periferik semptomları (taşikardi, midriyazis, hipertermi, kuru cilt) hem de santral semptomları (ajitasyon, halüsinasyon, konfüzyon) geri çevirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Antikolinerjik toksidrom kliniği ve kan-beyin bariyerini geçebilen tersiyer amin yapılı asetilkolinesteraz inhibitörlerinin (Fizostigmin) spesifik antidot olarak kullanımı.
İpuçları
1
Hastadaki 'sıcak, kuru cilt ve halüsinasyonlar' bulgusu sempatomimetik aşırı aktivite ile antikolinerjik sendromu ayırt etmede en önemli ipucudur.
2
Cilt kuruluğu antikolinerjik toksidromu işaret eder. Bu tablonun tedavisinde kolinesteraz enzimini inhibe ederek ortamdaki asetilkolin miktarını artıran ajanlar kullanılır.
3
Kullanılacak ilacın santral bulguları (halüsinasyon, konfüzyon) geri çevirebilmesi için kan-beyin bariyerini geçmesi gerekir; yani tersiyer amin yapısında bir asetilkolinesteraz inhibitörü seçmelisiniz.
Daha Fazla Pratik
Organofosfat zehirlenmesi (kolinerjik kriz) tablosunda kullanılan atropin ve pralidoksimin etki mekanizmalarını tekrar ediniz.
Alternatif Yöntem
Toksidromları ayırırken hastanın cildine dokunmak pratik bir yöntemdir. 'Kuru koltuk altı' antikolinerjik zehirlenmenin (atropin, trisiklik antidepresanlar, antihistaminikler vb.) en güvenilir klinik göstergelerinden biridir.
Tahmini Süre:1m 30s