Soru

Zorluk: ZorAntipsikotik İlaçlar

3838 yaşında erkek hasta, acil servise yüksek ateş (40.540.5 C^\circ C), yaygın kas rijiditesi, ajitasyon ve terleme şikayetleri ile getiriliyor. Özgeçmişinden şizofreni tanısı ile haloperidol ve depresyon nedeniyle sertralin kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenede kan basıncı 165/100165/100 mmHgmmHg, nabız 120120/dakika ve pupiller normal saptanıyor. Kas tonusunda belirgin artış ("kurşun boru" rijiditesi) mevcut olup, derin tendon reflekslerinin azaldığı (hiporefleksi) gözleniyor. Laboratuvar incelemesinde belirgin lökositoz ve kreatin kinaz (CKCK) yüksekliği saptanıyor.

Bu hastada öncelikle "Nöroleptik Malign Sendrom" tanısı düşünülüyorsa, bu tabloyu "Serotonin Sendromu"ndan klinik olarak ayırt etmede en yardımcı bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Rijiditeye eşlik eden hiporefleksi saptanmasıCevap
  2. B
    Pupillerin midriyatik olması ve barsak seslerinin artması
  3. C
    Kreatin kinaz (CKCK) düzeyinde belirgin artış saptanması
  4. D
    Kan basıncında dalgalanmalar ve taşikardi görülmesi
  5. E
    Mental durum değişikliği ve ajitasyonun varlığı

Cevap

Rijiditeye eşlik eden hiporefleksi saptanması, tabloyu Serotonin Sendromu'ndan ayıran en önemli klinik bulgudur.
Nöroleptik Malign Sendrom (NMS), nigrostriatal yolaktaki dopaminerjik aktivitenin şiddetli blokajı (D2D_2 reseptör antagonizması) sonucu gelişir. Bu durum, kaslarda 'kurşun boru' (lead-pipe) tarzında rijiditeye ve derin tendon reflekslerinde azalmaya (hiporefleksi) neden olur. Serotonin Sendromu'nda ise tam tersine, nöromüsküler sistemde aşırı uyarılabilirlik sonucu hiperrefleksi ve miyoklonus izlenir. Bu nedenle hiporefleksi saptanması, NMS tanısını destekleyen en güçlü muayene bulgusudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın kullandığı ilaçları ve temel semptomları analiz et.
Haloperidol (D2D_2 blokörü) Nöroleptik Malign Sendrom (NMS) riskini, Sertralin (SSRI) ise Serotonin Sendromu (SS) riskini taşır. Her iki tabloda da hipertermi ve otonomik bulgular mevcuttur.
Tanıyı netleştirmek için ortak ve ayrıcı bulguları belirlemek gerekir.
2
Fizik muayene bulgularındaki nöromüsküler farklılıkları karşılaştır.
NMS'de 'kurşun boru' rijiditesi ve hiporefleksi görülürken, SS'de hiperrefleksi ve miyoklonus görülür.
Dopamin eksikliği (NMS) motor yollarda baskılanmaya yol açarken, serotonin fazlalığı (SS) nöromüsküler aşırı uyarılabilirliğe yol açar.
3
Ayırıcı tanı tablosunu oluştur.
ÖzellikNöroleptik Malign Sendrom (NMS)Serotonin Sendromu (SS)
TetikleyiciDopamin (D2D_2) AntagonistleriSerotonerjik İlaçlar
Kas TonusuŞiddetli Rijidite (Kurşun boru)Miyoklonus ve Tremor
ReflekslerHiporefleksi / BradirefleksiHiperrefleksi / Klonus
PupillerGenellikle NormalMidriyazis
Barsak SesleriNormal veya AzalmışHiperaktif (İshal)
Klinik muayene bulguları üzerinden kesin ayrım yapılır.

Anahtar Kavram

Nöroleptik Malign Sendrom ve Serotonin Sendromu ayırıcı tanısında fizik muayene bulguları (refleksler ve pupiller) kritiktir.

Daha Fazla Pratik

NMS tedavisinde kullanılan dantrolenin etki mekanizması ve dopamin agonistlerinin (bromokriptin) rolünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla