Soru

Zorluk: OrtaAntipsikotik İlaçlar

Şizofreni tanısı nedeniyle tedavi altına alınan 3131 yaşındaki bir kadın hastada, tedavinin üçüncü ayında libido kaybı, amenore ve galaktore şikayetleri gelişiyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum prolaktin seviyesinin referans değerlerin çok üzerinde olduğu saptanıyor. Bu hastanın kullandığı ilacın 'atipik' bir antipsikotik olduğu bilindiğine göre, mevcut klinik tabloya neden olma olasılığı en yüksek olan ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ketiapin
  2. B
    Aripiprazol
  3. RisperidonCevap
  4. D
    Olanzapin
  5. E
    Ziprasidon

Cevap

Atipik antipsikotikler arasında tüberoinfundibüler yolakta en güçlü D2D_2 reseptör blokajı yaparak hiperprolaktinemiye yol açan ilaç Risperidon'dur.
Risperidon, ikinci kuşak (atipik) bir antipsikotik olmasına rağmen, farmakolojik profili nedeniyle tüberoinfundibüler yolaktaki D2D_2 reseptörlerine yüksek afinite gösterir. Bu blokaj, dopaminin prolaktin üzerindeki baskılayıcı etkisini ortadan kaldırarak hiperprolaktinemiye ve buna bağlı olarak kadınlarda amenore, galaktore ve libido kaybı gibi klinik tablolara neden olur. Atipik antipsikotikler arasında bu yan etkiyi en belirgin yapan ajandır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik semptomların (amenore, galaktore) analizi
Hiperprolaktinemi tanısı
Adet görememe ve memelerden süt gelmesi, antipsikotik kullanımına bağlı en sık görülen endokrin yan etkilerdendir.
2
Dopaminerjik yolakların değerlendirilmesi
Tüberoinfundibüler yolak blokajı
Dopamin, hipofizden prolaktin salınımını inhibe eder (PIF). D2D_2 reseptör blokajı bu inhibisyonu kaldırarak prolaktin artışına neden olur.
3
İlaçlar arasında karşılaştırma yapılması
Risperidon seçimi
Atipik antipsikotikler genellikle 5HT2A5-HT_{2A} blokajı sayesinde prolaktin artışına daha az neden olsa da, Risperidon bu grubun istisnası olarak yüksek dozlarda tipik antipsikotiklere benzer oranda prolaktin yükseltir.

Anahtar Kavram

Antipsikotiklerin endokrin yan etkileri ve tüberoinfundibüler yolak
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla