Soru

Zorluk: OrtaAntipsikotik İlaçlar

2424 yaşında erkek hasta, şizofreni tanısıyla olanzapin tedavisi almaktadır. Tedavinin 33. ayında yapılan kontrolde hastanın 88 kg aldığı, kan basıncının arttığı, açlık kan şekerinin ve serum trigliserid düzeylerinin yükseldiği saptanıyor. Bu hastada gelişen metabolik yan etkilerle en güçlü ilişkisi olan reseptör blokajı çifti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. H1H_1 ve 5HT2C5-HT_{2C}Cevap
  2. B
    D2D_2 ve 5HT2A5-HT_{2A}
  3. C
    M1M_1 ve α1\alpha_1
  4. D
    D2D_2 ve D4D_4
  5. E
    5HT1A5-HT_{1A} ve D3D_3

Cevap

Atipik antipsikotiklere bağlı metabolik yan etkilerin (kilo alımı, dislipidemi, hiperglisemi) gelişiminden temel olarak H1H_1 ve 5HT2C5-HT_{2C} reseptör blokajı sorumludur.
Doğru cevap olan seçenek, atipik antipsikotiklerin iştah artırıcı ve metabolik bozucu etkilerinin biyolojik temelini yansıtır. Histamin H1H_1 ve serotonin 5HT2C5-HT_{2C} reseptörlerinin blokajı, santral sinir sisteminde tokluk sinyallerini baskılayarak belirgin kilo alımına ve buna ikincil olarak insülin direnci ve dislipidemiye yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tablodaki temel sorunu tanımla.
Hastada olanzapin kullanımına bağlı 'metabolik sendrom' (kilo alımı, hiperglisemi, hiperlipidemi) gelişmiştir.
Vakada belirtilen 88 kg artış ve laboratuvar değerleri tipik metabolik yan etkileri işaret eder.
2
Olanzapinin reseptör profilini ve bu yan etkilerle ilişkisini değerlendir.
Olanzapin ve klozapin, H1H_1 (histamin) ve 5HT2C5-HT_{2C} (serotonin) reseptörlerine yüksek afinite ile bağlanarak onları bloke eder.
Bu reseptörlerin blokajı hipotalamik iştah merkezini uyararak aşırı yemek yemeye ve metabolik disregülasyona neden olur.
3
Diğer seçeneklerdeki reseptörlerin rollerini ele.
D2/5HT2AD_2/5-HT_{2A} blokajı atipiklerin EPS profilini açıklar; M1/α1M_1/\alpha_1 ise otonomik yan etkileri açıklar.
Metabolik risk profilinde bu reseptörlerin rolü ikincildir veya yoktur.

Anahtar Kavram

Antipsikotiklerin metabolik yan etki mekanizması

Daha Fazla Pratik

Metabolik yan etki riski en düşük olan 'metabolik nötr' atipik antipsikotikleri (örneğin ziprasidon, aripiprazol veya lurasidon) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla