İnme sekeline bağlı spastisite nedeniyle uzun süredir oral kas gevşetici tedavisi gören 64 yaşındaki erkek hasta, komplike idrar yolu enfeksiyonu tanısıyla siprofloksasin tedavisine başladıktan 3 gün sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenede hastanın şuuru letarjik, kan basıncı 80/50 mmHg, kalp hızı 44/dk (bradikardik) olarak ölçülüyor; ayrıca belirgin ağız kuruluğu saptanıyor. Nörolojik muayenede kas tonusunun ileri derecede azaldığı (hipotoni) gözleniyor. Biyokimya tetkiklerinde kreatinin ve transaminaz değerleri normal sınırlardadır. Bu klinik tabloya neden olan kas gevşetici ilaç ve etkileşimin temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Tizanidin — CYP1A2 enzim inhibisyonuna bağlı plazma düzeyinin artmasıCevap
- BBaklofen — Renal tübüler sekresyonda yarışmaya bağlı atılımın azalması
- CSiklobenzaprin — Antikolinerjik etkilerin potansiyalizasyonuna bağlı toksisite
- DDantrolen — P-glikoprotein inhibisyonuna bağlı santral sinir sistemi geçişinin artması
- EDiazepam — CYP3A4 indüksiyonuna bağlı aktif metabolit oluşumunun artması
Cevap
Siprofloksasin kullanımı sonrası gelişen hipotansiyon, bradikardi ve sedasyon tablosunun nedeni, Tizanidin'in CYP1A2 metabolizmasının inhibe edilmesidir.
Soruda tarif edilen klinik tablo (hipotansiyon, bradikardi, sedasyon, ağız kuruluğu), santral etkili kas gevşeticilerden Tizanidin'in aşırı doz veya toksisite bulgularıdır. Tizanidin, santral alfa-2 adrenerjik reseptör agonistidir (Klonidin benzeri etki). Farmakokinetik açıdan Tizanidin, büyük oranda CYP1A2 enzimi ile metabolize edilir. Siprofloksasin ise güçlü bir CYP1A2 inhibitörüdür. Bu iki ilacın birlikte kullanımı kontrendikedir çünkü Tizanidin seviyelerini 7-10 kat artırarak ölümcül olabilen hipotansif ve bradikardik şoka neden olabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İlaç etkileşimleri ve Tizanidin toksisitesi