Soru

Zorluk: Çok zorToksidromlar

6868 yaşında, Parkinson hastalığı nedeniyle selegilin kullanan erkek hasta, şiddetli karın ağrısı ve kuru öksürük şikayetiyle eczaneden aldığı bir şurubu içtikten 22 saat sonra acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde; konfüzyon, ajitasyon, kan basıncı 175/105175/105 mmHg, nabız 125125/dk, solunum sayısı 2424/dk ve aksiller vücut ısısı 39,839,8^\circ C saptanıyor. Pupillerin midriyatik, cildin belirgin nemli (terli) ve bağırsak seslerinin hiperaktif olduğu gözleniyor. Nörolojik muayenede alt ekstremitelerde belirgin spontan klonus ve yaygın hiperrefleksi saptanıyor.

Bu klinik tabloya neden olan en olası toksidrom aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Serotonerjik sendromCevap
  2. B
    Antikolinerjik toksidrom
  3. C
    Sempatomimetik toksidrom
  4. D
    Nöroleptik malign sendrom
  5. E
    Malign hipertermi

Cevap

Serotonerjik sendrom
Serotonerjik sendrom tanısı; hastanın kullandığı selegilin (MAO inhibitörü) ile dekstrometorphan (serotonerjik etkili öksürük şurubu) etkileşimi, fizik muayenede saptanan terleme, midriyazis, hiperaktif bağırsak sesleri ve özellikle nöromusküler muayenedeki spontan klonus ve hiperrefleksi bulgularına dayanır. Hunter kriterlerine göre bu tablo serotonerjik sendromu doğrular.

Adım Adım Çözüm

1
İlaç etkileşimini değerlendir.
Hastanın kullandığı selegilin (MAO-B inhibitörü) ile öksürük şurubunda bulunan dekstrometorfannın (serotonin geri alım inhibitörü) etkileştiği saptandı.
MAO inhibitörleri ile serotonerjik ajanların birlikte kullanımı serotonerjik sendrom riskini dramatik artırır.
2
Otonomik bulguları analiz et.
Taşikardi, hipertansiyon, hipertermi, midriyazis, terleme ve hiperaktif bağırsak sesleri saptandı.
Bu bulgular sempatomimetik ve serotonerjik sendromda ortaktır ancak bağırsak seslerinin hiperaktif olması serotonerjik sendromu destekler.
3
Nöromusküler muayeneyi yorumla.
Alt ekstremitede spontan klonus ve yaygın hiperrefleksi saptandı.
Spontan klonus, serotonerjik sendromun en spesifik nöromusküler bulgusudur ve NMS veya sempatomimetik tablolardan ayrımı sağlar.
4
Ayırıcı tanıyı kesinleştir.
Tetikleyici ajan + Otonomik instabilite + Nöromusküler eksitabilite (Klonus) = Serotonerjik sendrom.
Hunter kriterlerine göre klonus varlığı serotonerjik sendrom tanısı için yeterli ve güçlü bir kanıttır.

Anahtar Kavram

Serotonerjik sendrom, nöromusküler aşırı uyarılabilirlik (klonus, hiperrefleksi) ve otonomik aşırı aktivite ile karakterize, özellikle MAO inhibitörleri ve serotonerjik ilaç etkileşimlerinde görülen hayatı tehdit edici bir tablodur.
Bu soruyu puanla