Examkin

Soru

Zorluk: OrtaToksidromlar

Farmakoloji anabilim dalında düzenlenen bir vaka tartışmasında, öğretim üyesi klasik otonomik toksidrom kalıplarına (kolinerjik, antikolinerjik vb.) tam uymayan, ancak hücresel düzeyde oksidatif fosforilasyonun kenetlenmesinin bozulması (uncoupling) mekanizmasıyla kendine has bir klinik tablo oluşturan bir zehirlenmeyi anlatmaktadır:

'Bu tabloda medüller solunum merkezinin doğrudan uyarılmasına bağlı belirgin hiperpne ve taşipne görülür. Hastalarda hipertermi, diaforez (terleme), letarji ve karakteristik olarak tinnitus (kulak çınlaması) saptanır. Kan gazı analizinde asit-baz dengesi bozukluğu dinamiktir; erken evredeki primer solunumsal alkaloz tablosuna, ilerleyen saatlerde organik asitlerin birikimiyle artmış anyon açıklı metabolik asidoz eklenir ve mikst bir asit-baz bozukluğu ortaya çıkar.'

Öğretim üyesinin özelliklerini detaylandırdığı bu spesifik toksidrom profili, aşağıdaki ajanlardan hangisinin yüksek dozuna bağlı olarak gelişir?

  1. Asetilsalisilik asitCevap
  2. B
    Etilen glikol
  3. C
    Metanol
  4. D
    Amitriptilin
  5. E
    Parasetamol

Cevap

Asetilsalisilik asit
Asetilsalisilik asit (salisilat) toksisitesi, klasik olarak medüller solunum merkezini uyararak hiperventilasyon ve solunumsal alkaloza neden olur. Eş zamanlı olarak mitokondride oksidatif fosforilasyonu ayırarak (uncoupling) ATP sentezini bozar, ısı üretimini artırır (hipertermi) ve laktik asit ile keton cisimlerinin birikimine yol açarak artmış anyon açıklı metabolik asidoz oluşturur. Kulak çınlaması (tinnitus), salisilat zehirlenmesinin erken ve en karakteristik diagnostik nörolojik bulgularından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka tanımındaki anahtar semptomların belirlenmesi
Oksidatif fosforilasyonun ayrılması (uncoupling), tinnitus (kulak çınlaması), hipertermi ve hiperpne bulguları tespit edilmiştir.
Zehirlenme tablolarını birbirinden ayırmak için en spesifik klinik ipuçlarını yakalamak gerekir.
2
Asit-baz dengesi bozukluğunun analiz edilmesi
Solunum merkezinin doğrudan uyarılmasıyla başlayan 'solunumsal alkaloz' ve hücresel metabolizma bozukluğu sonucu eklenen 'artmış anyon açıklı metabolik asidoz' saptanmıştır.
Dinamik ve mikst karakterli bu kan gazı tablosu, salisilat (asetilsalisilik asit) toksisitesinin en önemli ayırt edici laboratuvar bulgusudur.
3
Bulguların ajanlarla eşleştirilmesi
Belirtilen klinik ve laboratuvar bulgularının tamamı asetilsalisilik asit zehirlenmesini göstermektedir.
Diğer toksik alkoller veya ilaçlar bu özgün asit-baz dinamiğini ve tinnitusu aynı anda oluşturmaz.

Anahtar Kavram

Salisilat Toksidromu ve Asit-Baz Dinamikleri

İpuçları

1
Oksidatif fosforilasyonun ayrılması (uncoupling) şiddetli ısı üretimine (hipertermi) yol açar.
2
Kulak çınlaması (tinnitus) bu yaygın analjeziğin toksisitesinde en iyi bilinen uyarıcı semptomdur.
3
Kan gazında önce solunumsal alkaloz, ardından metabolik asidoz gelişimi, çok yaygın kullanılan bir NSAİİ olan salisilatların karakteristik özelliğidir.

Daha Fazla Pratik

Salisilat zehirlenmesinde idrarın alkalileştirilmesi (sodyum bikarbonat) tedavisinin farmakokinetik mekanizmasını (iyon tuzağı) gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Toksidromlar

Bu konudan daha fazla soru