Astım tanısıyla takip edilen bir hastada, ataklar sırasında sık kısa etkili -agonist kullanımına bağlı olarak zamanla bronkodilatör yanıtta azalma (taşifilaksi) gelişmiştir. Hastanın idame tedavisine düzenli inhale kortikosteroid eklenmesiyle birlikte, -agoniste verilen klinik yanıtın tekrar düzeldiği ve bronkospazmın daha kolay kontrol altına alındığı gözlenmiştir.
Bu farmakolojik etkileşimde, kortikosteroidin -agonist yanıtını yeniden sağlamasındaki temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Hedef hücrelerde -adrenerjik reseptör gen transkripsiyonunu artırarak reseptör down-regülasyonunu geri çevirmesiCevap
- BSitokrom P450 enzimlerini inhibe ederek -agonistlerin hepatik ilk geçiş metabolizmasını azaltması
- CHava yolu düz kaslarındaki muskarinik reseptörlerini baskılayarak parasempatik bronkomotor tonusu düşürmesi
- DKısa etkili -agonistlerin reseptör affinitesini kalıcı olarak değiştirerek etki sürelerini uzatması
- EBronşiyal düz kaslarda lökotrien reseptörlerini kompetitif olarak bloke ederek spazmotik etkiyi antagonize etmesi
Cevap
Kortikosteroidlerin -adrenerjik reseptör gen transkripsiyonunu artırarak reseptör down-regülasyonunu engellemesi veya geri çevirmesi.
Astım tedavisinde -agonistlerin (özellikle SABA'ların) aşırı ve sık kullanımı, hedef hücre yüzeyindeki reseptörlerin hücre içine çekilmesine (internalizasyon) ve yıkılmasına neden olarak toleransa (down-regülasyon) yol açar. İnhale kortikosteroidler, hücre çekirdeğine giderek -adrenerjik reseptör geninin (ADRB2) transkripsiyonunu doğrudan uyarırlar (up-regülasyon). Bu sinerjik etki, membrandaki aktif reseptör sayısını artırarak bronkodilatör ilaçlara karşı gelişen toleransı geri çevirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kortikosteroidlerin -adrenerjik reseptör regülasyonundaki (up-regülasyon) rolü
İpuçları
1
Kortikosteroidler sitoplazmik reseptörlerine bağlandıktan sonra hücre çekirdeğine göç ederek etki gösterirler.
2
Sık SABA kullanımında gelişen yanıtsızlık, hücre yüzeyindeki reseptör sayısının azalmasına (down-regülasyon) bağlıdır.
3
Steroidler, bu azalan reseptörlerin genlerinden yeniden sentezlenmesini (transkripsiyonunu) sağlayarak sayılarını artırır.
Daha Fazla Pratik
İnhale kortikosteroidlerin (İKS) uzun etkili -agonistler (LABA) ile neden genellikle aynı inhalatör cihazda kombine olarak kullanıldığını farmakolojik sinerjizm açısından tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s