Soru

Zorluk: ZorProkinetik Ajanlar

4848 yaşında erkek hasta, mide boşalmasında gecikme ve yemeklerden sonra belirginleşen şişkinlik şikayetleriyle başvuruyor. Hastaya diyabetik gastroparezi tanısı konuluyor. Tıbbi özgeçmişinde, son dönemde saptanan bir adrenal kitle nedeniyle tetkik edildiği ve idrarda vanilmandelik asit (VMAVMA) seviyesinin belirgin derecede yüksek saptandığı (feokromositoma şüphesi) görülüyor.

Bu klinik tablo göz önüne alındığında, hastada prokinetik tedavi planlanırken tümörden katekolamin salınımını tetikleyerek hipertansif krize yol açma riski nedeniyle kullanımı kesinlikle kontrendike olan ilaç hangisidir?

  1. MetoklopramidCevap
  2. B
    Domperidon
  3. C
    Prukaloprid
  4. D
    Eritromisin
  5. E
    İtoprid

Cevap

Metoklopramid, feokromositoma şüphesi olan hastalarda katekolamin deşarjını tetikleyebileceği için kesinlikle kontrendikedir.
Metoklopramid, hem santral hem de periferik D2D_2 reseptörlerini bloke eden, aynı zamanda 5−HT45-HT_4 reseptörlerini uyararak prokinetik etki gösteren bir ajandır. Kan beyin bariyerini geçtiği için ekstrapiramidal sistem yan etkileri ve hiperprolaktinemi yapabilir. Ancak en kritik klinik uyarılardan biri, feokromositomalı hastalarda katekolaminlerin tümörden salınımını uyararak ani ve şiddetli hipertansif krizlere yol açabilmesidir. Bu nedenle bu hasta grubunda kullanımı kesinlikle kontrendikedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın temel şikayetini ve ek tanısını analiz et.
Hasta diyabetik gastroparez tanısı almış olup feokromositoma (adrenal kitle + yüksek VMAVMA) şüphesi taşımaktadır.
Prokinetik ilaç seçimi, hastanın yandaş hastalıklarına göre yapılmalıdır.
2
Prokinetik ajanların etki mekanizmalarını ve kontrendikasyonlarını değerlendir.
Metoklopramid D2D_2 blokajı ve 5−HT45-HT_4 agonizması yapar; ancak feokromositomada katekolamin salınımını uyarır.
Metoklopramid'in bu spesifik kontrendikasyonu TUS'ta yüksek zorluk dereceli, ayırt edici bir bilgidir.
3
Diğer prokinetiklerin feokromositoma ile etkileşimini kontrol et.
Domperidon, Prukaloprid, Eritromisin veya İtoprid'in feokromositomada katekolamin deşarjı yapma riski bulunmamaktadır.
Doğru ilacı belirlemek için seçenekler arasındaki farklar (merkezi etki, reseptör selektivitesi) gözden geçirilmelidir.

Anahtar Kavram

Metoklopramidin feokromositomadaki hipertansif kriz riski
Bu soruyu puanla