Kronik gastroparezi şikayetleri nedeniyle uzun süredir domperidon kullanan yaşındaki erkek hastada, eşlik eden bir sistemik fungal enfeksiyon için oral ketokonazol tedavisi başlanmıştır. Tedavinin 5. gününde hastada ani gelişen çarpıntı ve bayılma (senkop) atağı gözlenmiş; çekilen EKG'de mesafesinin belirgin şekilde uzadığı ve polimorfik ventriküler taşikardi ( ) tablosunun geliştiği saptanmıştır.
Bu hastada gözlenen hayatı tehdit edici kardiyak tablonun gelişmesindeki temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Ketokonazolün enzimini inhibe ederek domperidonun plazma düzeyini ve kardiyotoksik etkisini artırmasıCevap
- BDomperidonun ketokonazolün biyoyararlanımını artırarak sekonder hipokalemiye neden olması
- CKetokonazolün mide asidini nötralize ederek domperidonun gastrik emilimini hızlandırması
- DHer iki ilacın da otonom ganglionlarda nikotinik reseptör blokajı yaparak vagal tonusu artırması
- EDomperidonun kan-beyin bariyerini geçerek ketokonazolün santral sempatomimetik etkisini potansiyalize etmesi
Cevap
Ketokonazolün enzimini inhibe ederek domperidonun metabolizmasını yavaşlatması ve buna bağlı olarak artan domperidon düzeylerinin mesafesini uzatmasıdır.
Domperidon, kan-beyin bariyerini geçmemesi nedeniyle metoklopramide göre daha az santral yan etki profiline sahip olsa da, periferik olarak kardiyak mesafesini uzatma potansiyeline sahiptir. Ketokonazol gibi güçlü inhibitörleri, domperidonun metabolizmasını bloke ederek plazma düzeylerini toksik seviyelere çıkarır. Bu durum ventriküler repolarizasyonu geciktirerek gibi ölümcül aritmileri tetikler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Domperidon, inhibitörleri ile kullanıldığında kardiyotoksisite riski artan bir prokinetiktir.
Daha Fazla Pratik
Benzer bir etkileşim metoklopramid için geçerli değildir çünkü metoklopramid esas olarak sülfasyon ve glukuronidasyon ile metabolize edilir; ancak metoklopramidin feokromositoma hastalarında hipertansif krize neden olabileceği unutulmamalıdır.
Tahmini Süre:1m 50s