55 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetiyle aci… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

55 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde turgor ve tonus azalmış, mukozalar kuru olarak değerlendiriliyor. Özgeçmişinde kronik alkol kullanımı olduğu öğreniliyor.

Hastanın arteriyel kan gazı ve biyokimya değerleri aşağıdaki gibidir:

* $pH$ : $7.40$
* $PaCO_2$ : $40$ $mmHg$
* $HCO_3^-$ : $24$ $mEq/L$
* $Na^+$ : $140$ $mEq/L$
* $K^+$ : $3.2$ $mEq/L$
* $Cl^-$ : $90$ $mEq/L$
* Albümin: $4.0$ $g/dL$

Buna göre, hastadaki asit-baz dengesi bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

A
Normal asit-baz dengesi
Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + Metabolik alkalozCevap
C
Normal anyon açıklıklı metabolik asidoz + Respiratuar alkaloz
D
Metabolik alkaloz + Respiratuar asidoz
E
Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + Respiratuar asidoz

Cevap

Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve metabolik alkalozun birlikte bulunduğu miks bozukluktur.

Hastada kronik alkol kullanımı ve açlık (keton birikimi) veya şok tablosu nedeniyle 'Yüksek Anyon Açıklıklı Metabolik Asidoz' gelişmiştir. Ancak aynı zamanda şiddetli kusma nedeniyle klor kaybı ve 'Metabolik Alkaloz' gelişmiştir. Bu iki zıt metabolik süreç birbirini nötralize ederek pH,

PaCO_2

HCO_3^-

düzeylerini normal sınırlarda tutmuştur. Tanı, Anyon Açığının (

Na^+ - [Cl^- + HCO_3^-]

) yüksek (26) bulunması ve Delta oranının (Düzeltilmiş Bikarbonatın) yüksek çıkması ile konur.

Adım Adım Çözüm

pH, PaCO2 ve HCO3 değerlerini kontrol et.

pH: 7.40 (Normal), PaCO2: 40 (Normal), HCO3: 24 (Normal). İlk bakışta normal görünüyor.

Temel asit-baz durumunu belirlemek için.

Anyon Açığını (Anion Gap) hesapla.

AG = Na - (Cl + HCO3) = 140 - (90 + 24) = 140 - 114 = 26 mEq/L.

Normal sınırlarda görünse bile gizli bir metabolik asidozu dışlamak için her zaman hesaplanmalıdır. AG > 12 olduğu için Yüksek Anyon Açıklıklı Metabolik Asidoz (HAGMA) vardır.

Delta-Delta (ΔAG / ΔHCO3) oranını veya Düzeltilmiş Bikarbonatı hesapla.

Düzeltilmiş HCO3 = Ölçülen HCO3 + (AG - 12) = 24 + (26 - 12) = 24 + 14 = 38 mEq/L.

Eşlik eden başka bir metabolik bozukluk olup olmadığını anlamak için. Düzeltilmiş HCO3 değeri normalden (24-26) yüksek olduğu için (38 > 26), eşlik eden bir Metabolik Alkaloz vardır.

Respiratuar komponenti değerlendir.

pH normal olduğu için (7.40), metabolik asidoz ve metabolik alkaloz birbirini tamamen dengelemiştir. Ek bir respiratuar bozukluk beklenmez.

Miks bozukluğun tam tanısını koymak için.

Anahtar Kavram

Normal pH ve normal bikarbonat düzeyi, asit-baz bozukluğu olmadığını göstermez. Yüksek anyon açığı varsa (AG > 12), pH ne olursa olsun metabolik asidoz mevcuttur. Kusma (alkaloz) ve alkolik ketoasidoz/laktik asidoz (asidoz) gibi zıt yönlü bozukluklar pH'ı normalize edebilir.

İpuçları

Kan gazı değerleri (pH, pCO2, HCO3) normal görünse bile, hastanın klinik tablosu (alkol, kusma) ciddi metabolik bozuklukları düşündürmelidir.

Gizli bir asidozu ortaya çıkarmak için mutlaka Anyon Açığını (

Na^+ - [Cl^- + HCO_3^-]

) hesaplayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir tabloyu salisilat zehirlenmesinde (Respiratuar Alkaloz + HAGMA) de görebilirsiniz, ancak orada pH genellikle normal veya hafif alkalotik, pCO2 ise düşüktür.

Alternatif Yöntem

Delta Ratio (Delta-Delta) yöntemiyle de çözülebilir: (AG - 12) / (24 - HCO3). Burada (26-12) / (24-24) = 14/0. Tanımsız veya çok yüksek oran (>2) Metabolik Alkaloz + HAGMA varlığını gösterir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru