45 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden şiddetli sulu diyare, halsizlik ve çarpıntı şi… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$45$ yaşında erkek hasta, $3$ gündür devam eden şiddetli sulu diyare, halsizlik ve çarpıntı şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde mukozaların kuru olduğu, deri turgorunun azaldığı saptanıyor. Hastanın kan basıncı $105/65$ mmHg, nabzı $112$ /dakika olarak ölçülüyor.

Hastanın tetkik sonuçları aşağıdadır:

Parametre	Değer
pH	$7.31$
$PCO_2$	$30$ mmHg
$HCO_3^-$	$15$ mEq/L
Sodyum ( $Na^+$ )	$140$ mEq/L
Klor ( $Cl^-$ )	$115$ mEq/L
Potasyum ( $K^+$ )	$3.2$ mEq/L

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Normal anyon açıklıklı metabolik asitoz ve uygun solunumsal kompanzasyonCevap
B
Yüksek anyon açıklıklı metabolik asitoz ve eşlik eden solunumsal alkaloz
C
Normal anyon açıklıklı metabolik asitoz ve eşlik eden solunumsal asitoz
D
Yüksek anyon açıklıklı metabolik asitoz ve metabolik alkaloz birlikteliği
E
Kompanse edilmemiş solunumsal asitoz

Cevap

Hastadaki tablo, diyareye bağlı bikarbonat kaybı sonucu gelişen normal anyon açıklıklı metabolik asitoz ve buna karşı gelişen uygun solunumsal kompanzasyondur.

Hastanın pH değeri (

7.31

) asidemiye,

HCO_3^-

değeri (

15

mEq/L) ise metabolik asitoza işaret etmektedir. Anyon açığı hesaplandığında (

140 - [115+15] = 10

) normal aralıkta (

8-12

mEq/L) olduğu görülmektedir. Winter formülü ile hesaplanan beklenen

PCO_2

değeri (

30.5 \pm 2

), hastanın ölçülen

PCO_2

değeri (

30

mmHg) ile tam uyumludur. Bu durum, uygun kompanze edilmiş normal anyon açıklıklı metabolik asitozu (hiperkloramik asitoz) tanımlar.

Adım Adım Çözüm

pH değerini değerlendir.

7.31 < 7.40

olduğu için asidemi mevcuttur.

Asit-baz bozukluğunun yönünü belirlemek için ilk adımdır.

Primer bozukluğu belirle.

HCO_3^-

(

15

mEq/L) ve

PCO_2

(

30

mmHg) değerlerinin her ikisi de düşüktür. pH ile aynı yönde hareket eden

HCO_3^-

düşüklüğü primer bozukluğun metabolik asitoz olduğunu gösterir.

Primer bozukluğu belirlemek için metabolik ve solunumsal parametreler karşılaştırılır.

Sodyum, Klor ve Bikarbonat değerlerini kullanarak Anyon Açığını (AA) hesapla.

AA = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 140 - (115 + 15) = 10

mEq/L.

Metabolik asitozun nedenini (normal vs. yüksek anyon açıklıklı) ayırt etmek için gereklidir.

Winter formülü ile beklenen

PCO_2

değerini hesaplayarak kompanzasyonu değerlendir.

Beklenen

PCO_2 = (1.5 \times HCO_3^-) + 8 \pm 2 = (1.5 \times 15) + 8 \pm 2 = 22.5 + 8 \pm 2 = 30.5 \pm 2

. Aralık:

28.5 - 32.5

mmHg. Ölçülen değer

30

mmHg bu aralıktadır.

İkincil bir asit-baz bozukluğu (solunumsal asitoz veya alkaloz) olup olmadığını anlamak için hesaplanır.

Anahtar Kavram

Normal anyon açıklıklı metabolik asitoz (NAGMA), genellikle gastrointestinal (diyare) veya renal (RTA) bikarbonat kayıpları sonucu oluşur ve klor artışı ile karakterizedir.

Daha Fazla Pratik

İdrar anyon açığı hesaplamasını (

Na + K - Cl

) kullanarak normal anyon açıklıklı metabolik asitozda renal ve ekstrarenal nedenlerin ayrımını çalışabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru