6,5 yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı değerlendirmesi amacıyla polikliniğe getiriliyor… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$6,5$ yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı değerlendirmesi amacıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayene ve tetkiklerde aşağıdaki veriler saptanıyor:

Parametre	Değer
Boy	$108$ cm ( $<3$ . persentil)
Ağırlık	$19$ kg ( $10$ - $25$ . persentil)
Baş çevresi	$51$ cm (normal)
Yıllık boy uzama hızı	$3,5$ cm/yıl
Kemik yaşı	$4$ yıl

Annesinin boyu $155$ cm, babasının boyu $178$ cm olan bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Ailesel (genetik) boy kısalığı
Büyüme hormonu eksikliğiCevap
C
Yapısal büyüme ve puberte gecikmesi
D
Psikososyal cücelik
E
Çölyak hastalığı

Cevap

Büyüme hormonu eksikliği

Büyüme hormonu eksikliği tanısı; çocuğun yıllık uzama hızının patolojik düzeyde düşük olması (

3,5

cm/yıl), kemik yaşının takvim yaşından belirgin geri olması ve genetik hedef boyunun normal sınırlarda olmasına dayanmaktadır. Bu kombinasyon tipik olarak endokrin kökenli büyüme bozukluklarını gösterir.

Adım Adım Çözüm

Hedef boyu (orta ebeveyn boyu) hesapla.

Hedef boy =

(155 + 178 + 13) / 2 = 173

cm.

Çocuğun genetik potansiyelini belirlemek için gereklidir.

Boy uzama hızını değerlendir.

Yıllık

3,5

cm (Normal:

>5

cm/yıl).

Düşük büyüme hızı patolojik bir sürece işaret eder.

Kemik yaşı ile takvim yaşını karşılaştır.

Takvim yaşı

6,5

yıl, kemik yaşı

4

yıl (

2,5

yıl geri).

Kemik yaşı geriliği endokrin veya kronik hastalıkları düşündürür.

Tüm verileri birleştirerek ayırıcı tanı yap.

Patolojik büyüme hızı + Kemik yaşı geriliği + Normal hedef boy = Büyüme Hormonu Eksikliği.

Ailesel kısalıkta kemik yaşı normaldir; yapısal kısalıkta ise büyüme hızı normaldir.

Anahtar Kavram

Büyüme hızı, büyüme izlemindeki en hassas parametredir; patolojik hız varlığında mutlaka altta yatan bir neden (hormonal veya kronik hastalık) araştırılmalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru