Metabolik asidoz ve akut böbrek yetmezliği tablosuyla acil servise getirilen yaşındaki bir hastanın laboratuvar verileri şu şekildedir: Anyon açığı mEq/L (-), osmolar açığı ise mOsm/kg (). İdrar mikroskopisinde zarf (envelop) şeklinde kalsiyum okzalat kristallerinin izlendiği bu hastada, saptanan 'yüksek anyon açığı - normal osmolar açığı' profili aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?
- Etilen glikolün büyük oranda asidik metabolitlerine (glikolik asit ve okzalik asit) dönüşmüş olmasıCevap
- BMaruziyetin henüz ilk - saati içinde olması ve metabolizmanın henüz başlamamış olması
- CToksisitenin izopropanol kaynaklı olması ve vücutta biriken asetonun asidoza yol açmaması
- DEş zamanlı alınan etanolün alkol dehidrogenazı inhibe ederek asit oluşumunu tamamen engellemiş olması
- EFomepizol kullanımına bağlı olarak mevcut metabolik asidozun hızla düzelmeye başlamış olması
Cevap
Etilen glikolün büyük oranda metabolize edilerek glikolik asit ve okzalik asit gibi anyonik ürünlere dönüşmüş olması, saptanan gap profilini en iyi açıklayan durumdur.
Etilen glikol zehirlenmesinde ana bileşik ozmotik olarak aktiftir ve erken evrede yüksek osmolar açığa () neden olur. Alkol dehidrogenaz ve aldehit dehidrogenaz enzimleri aracılığıyla metabolize edildikçe, ana bileşik miktarı azalır (OA düşer) ve glikolik asit gibi asidik metabolitler birikir (anyon açığı artar). Bu hastada yüksek, normal/düşük saptandığına göre, maruziyetin üzerinden uzun süre geçmiş ve ana madde büyük oranda asidik ürünlere dönüşmüştür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Toksik alkol zehirlenmelerinde osmolar açık ve anyon açığı arasındaki ters ilişki (gap inversion), maruziyetten sonra geçen sürenin bir göstergesidir.