Primer adrenal yetmezlik (Addison hastalığı) ile hipofizer (sekonder) adrenal yetmezlik tanılı hastaların uzun dönem idame tedavileri farmakolojik ve fizyolojik prensipler açısından karşılaştırıldığında; sekonder yetmezlikte genellikle mineralokortikoid (fludrokortizon) replasmanına ihtiyaç duyulmamasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Sekonder yetmezlikte zona glomerulosa tabakasının yapısal bütünlüğünü koruması ve aldosteron sentezinin esas olarak renin-anjiyotensin sistemi tarafından kontrol edilmesiCevap
- BSekonder yetmezlikte kullanılan glukokortikoidlerin mineralokortikoid reseptörlerine olan afinitesinin kompanzatuvar olarak artması
- CPlazma ACTH düzeyinin düşük olmasının, böbrek tübüllerindeki mineralokortikoid reseptörlerini duyarlılaştırarak aldosteron ihtiyacını azaltması
- DSekonder yetmezlikte plazma renin aktivitesinin baskılanmış olması nedeniyle mineralokortikoid etkisine gereksinim duyulmaması
- EBöbreklerde bulunan -hidroksisteroid dehidrogenaz tip 2 enziminin sekonder yetmezlikte inhibe olması sonucunda kortizolün aldosteron etkisini taklit etmesi
Cevap
Sekonder adrenal yetmezlikte mineralokortikoid replasmanına gerek duyulmamasının nedeni, zona glomerulosa tabakasının RAAS kontrolünde aldosteron üretmeye devam etmesidir.
Sekonder adrenal yetmezlikte hasar hipofiz düzeyindedir ve ACTH eksikliği mevcuttur. Adrenal korteksin zona glomerulosa tabakası ACTH'tan ziyade renin-anjiyotensin sistemi ve plazma potasyum düzeyleri tarafından kontrol edildiğinden, bu hastalar aldosteron sentezlemeye devam edebilirler. Bu nedenle sekonder yetmezlikte genellikle sadece glukokortikoid (hidrokortizon/prednizolon) replasmanı yapılırken, tüm korteks tabakalarının tahrip olduğu primer yetmezlikte (Addison) hem glukokortikoid hem de mineralokortikoid (fludrokortizon) replasmanı zorunludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adrenal korteks tabakalarının (glomerulosa vs fasciculata) farklı hormonal akslar (RAAS vs ACTH) tarafından kontrol edilmesi.
Daha Fazla Pratik
Primer adrenal yetmezlikte fludrokortizon dozunun izlenmesinde en duyarlı parametrenin plazma renin aktivitesi olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s