Otonom gangliyonlardaki nöronal nikotinik () reseptörleri kompetitif olarak bloke eden ajanların (örneğin mekamilamin, trimetafan) klinik ve fizyolojik etkileri, hedef organlarda istirahat halinde bulunan 'baskın (dominant) otonomik tonusun' ortadan kaldırılması prensibine dayanır.
Buna göre, sağlıklı bir bireye sistemik yolla gangliyon blokörü uygulandığında aşağıdaki organ yanıtlarından hangisinin ortaya çıkması beklenmez?
- AGastrointestinal kanalda baskın olan parasempatik tonusun kalkmasına sekonder peristaltizmde azalma (konstipasyon)
- BEkkrin ter bezlerinde baskın olan sempatik kolinerjik tonusun kalkmasına sekonder terleme kaybı (anhidroz)
- Sinoatriyal düğümde baskın olan sempatik tonusun kalkmasına sekonder istirahat kalp hızında yavaşlama (bradikardi)Cevap
- DVenöz damar yatağında baskın olan sempatik tonusun kalkmasına sekonder postüral hipotansiyon
- ESiliyer kasta baskın olan parasempatik tonusun kalkmasına sekonder akomodasyon felci (siklopleji)
Cevap
Sinoatriyal düğümde baskın olan sempatik tonusun kalkmasına sekonder istirahat kalp hızında yavaşlama (bradikardi) beklentisi yanlıştır, çünkü kalpte parasempatik tonus baskındır ve blokajı taşikardi yapar.
Kalbin sinoatriyal (SA) düğümü üzerinde istirahat halindeyken parasempatik (vagal) tonus baskındır. Gangliyon blokörleri (örneğin trimetafan, mekamilamin) hem sempatik hem de parasempatik gangliyonları aynı anda bloke eder. SA düğüm üzerindeki baskın vagal inhibisyon ortadan kalktığında, kalbin otonomik uyarısız kendi intrinsik hızı ortaya çıkar ve bu durum bradikardi ile değil, 'orta dereceli taşikardi' ile sonuçlanır. Seçenekteki 'baskın sempatik tonus' önermesi ve 'bradikardi' sonucu tamamen yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gangliyon Blokörleri ve Baskın Otonomik Tonus
İpuçları
1
Gangliyon blokörleri hem sempatik hem de parasempatik sistemi bloke eder. Oluşacak net etkiyi bulmak için hedef organın normalde hangi sistemin baskısı altında olduğunu düşünün.
2
İstirahat halindeki sağlıklı bir bireyde kalbin hızı, sinoatriyal düğümün kendi intrinsik hızından (yaklaşık 100 atım/dk) daha düşüktür (yaklaşık 60-80 atım/dk). Kalbi yavaşlatan bu otonomik sistemi hatırlayın.
3
Kalpte istirahat halinde 'fren' görevi gören parasempatik (vagal) tonus baskındır. Gangliyon blokörü ile bu fren ortadan kaldırıldığında kalp hızında yavaşlama değil, hızlanma (taşikardi) görülür.
Daha Fazla Pratik
Gangliyon blokörlerinin yan etki profilini iyi anladıktan sonra, nöromusküler blokörler arasında otonomik gangliyonları da hafifçe bloke ederek hipotansiyon yapan ajanları (ör. tübokürarin) inceleyin.
Alternatif Yöntem
Ezberlemek yerine mantık kurun: Kan damarları ve ter bezleri (çoğunlukla) sempatik sistem kontrolündedir. Bunun dışındaki organlarda (kalp, göz, GİS, mesane) istirahat halinde her zaman parasempatik tonus baskındır. Gangliyon blokörleri, baskın olanı engeller.
Tahmini Süre:1m 30s