44 yaşında erkek hasta, ellerinde ve dirseklerinde beliren sarımsı kabartılar şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde babasının 50 yaşından önce miyokard enfarktüsü geçirdiği öğreniliyor. Fizik muayenede avuç içi çizgilerinde karakteristik turuncu-sarı renk değişikliği (striata palmaris) ve dirseklerde tübero-erüptif ksantomlar saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Total Kolesterol: ve Trigliserid: olarak ölçülüyor. Bu hastada en olası tanı veya altta yatan patofizyolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- ALipoprotein lipaz (LPL) aktivite eksikliği (Tip I Hiperlipoproteinemi)
- BLDL reseptör fonksiyon kaybı (Tip IIa Familiyal Hiperkolesterolemi)
- Apolipoprotein E2 homozigotluğu (Tip III Disbetalipoproteinemi)Cevap
- DHepatik VLDL aşırı sentezi (Tip IV Familiyal Hipertrigliseridemi)
- EABCA1 transport proteini defekti (Tangier Hastalığı)
Cevap
Hastalığın tanısı Tip III Hiperlipoproteinemi (Disbetalipoproteinemi) olup, temel mekanizma Apolipoprotein E2 homozigotluğudur.
Soruda tarif edilen vaka klasik bir Tip III Hiperlipoproteinemi (Disbetalipoproteinemi) tablosudur. Bu hastalığın en önemli ipucu fizik muayenede saptanan 'striata palmaris' (avuç içi çizgilerinde sarı diskolorasyon) ve laboratuvarda Total Kolesterol ile Trigliserid düzeylerinin kabaca birbirine eşit oranda () yüksek olmasıdır. Altta yatan temel mekanizma, şilomikron ve VLDL kalıntılarının (remnant) karaciğer tarafından temizlenmesini sağlayan Apolipoprotein E'nin kusurlu formunun (genellikle Apo E2/E2 homozigotluğu) bulunmasıdır. Bu durum kanda aterojenik IDL (Intermediate Density Lipoprotein) birikimine yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Disbetalipoproteinemi (Tip III)
İpuçları
1
Avuç içindeki spesifik renk değişikliği (striata palmaris) bu hastalık için 'patognomonik' yani tanı koydurucu bir bulgudur.
2
Lipid değerlerine dikkat edin; Total Kolesterol ve Trigliserid düzeyleri sayısal olarak birbirine çok yakındır.
3
Bu hastalıkta kanda biriken partiküller 'remnant' (kalıntı) lipoproteinlerdir ve temizlenmeleri için karaciğerde Apo E reseptörlerine ihtiyaç duyarlar.
Daha Fazla Pratik
Fredrickson sınıflamasındaki diğer tiplerin (Tip I, IIa, IIb, IV, V) karakteristik lipid profillerini ve klinik bulgularını gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s