42 yaşında, kronik rinosinüzit ve nazal polipozis öyküsü olan bir kadın hasta; şiddetli di… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$42$ yaşında, kronik rinosinüzit ve nazal polipozis öyküsü olan bir kadın hasta; şiddetli dismenore şikayetiyle bir propiyonik asit türevi kullandıktan yaklaşık $45$ dakika sonra gelişen jeneralize ürtiker, konjonktival hiperemi ve hırıltılı solunum ( $wheezing$ ) şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan fizik muayenede yaygın ekspiratuar ronküsler saptanıyor ve "Aspirin ile tetiklenen solunum yolu hastalığı" ( $AERD$ ) tanısı konuluyor.

Bu hastadaki klinik tablonun ortaya çıkmasında rol oynayan temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Siklooksijenaz-1 ( $COX-1$ ) inhibisyonuna bağlı olarak prostaglandin $E_2$ ( $PGE_2$ ) sentezinin azalması ve buna bağlı $5$ -lipoksijenaz üzerindeki inhibitör kontrolün kalkmasıCevap
B
Mast hücreleri ve bazofillerden $IgE$ aracılı degranülasyon sonucu preform maddelerin sistemik dolaşıma salınması
C
Tromboksan $A_2$ ( $TxA_2$ ) sentezinin irreversible blokajı sonucu vasküler endoteldeki prostasiklin/tromboksan dengesinin vazodilatasyon lehine bozulması
D
Araşidonik asit metabolizmasının doğrudan $12$ -lipoksijenaz yolağına sapması sonucu pro-inflamatuar $12-HETE$ düzeylerinin aşırı artması
E
İlacın plazma proteinlerine bağlanma yarışında lökotrien reseptör antagonistlerini yerinden ederek biyoyararlanımlarını düşürmesi

Cevap

Siklooksijenaz-1 (COX-1) inhibisyonu ile koruyucu PGE2'nin azalması ve bunun sonucunda 5-lipoksijenaz üzerindeki baskılayıcı etkinin ortadan kalkarak lökotrien sentezinin artmasıdır.

Doğru seçenek olan mekanizma, AERD'nin temel moleküler temelini açıklar. PGE2, mast hücrelerinden lökotrien salınımını ve 5-LOX enzimini stabilize eden/baskılayan bir role sahiptir. COX-1 inhibisyonu bu korumayı kaldırarak lökotrien fırtınasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

Klinik tabloyu analiz et

Astım, nazal polipozis ve NSAİİ duyarlılığı 'Samter Triadı' (AERD) olarak tanımlanır.

Tanının doğru konulması mekanizmanın anlaşılması için ön koşuldur.

Enzim blokajını belirle

NSAİİ kullanımı COX-1 enzimini inhibe ederek prostaglandin üretimini durdurur.

AERD sadece COX-1 inhibe eden ilaçlarla tetiklenir.

Regülatör molekül kaybını saptama

Akciğerlerde 5-LOX aktivitesini baskılayan PGE2 düzeyleri kritik seviyenin altına iner.

PGE2, 5-LOX enziminin endojen frenidir.

Sonuç aşamasına ulaş

Frenleme kalkınca 5-LOX üzerinden sisteinil lökotrien sentezi (LTC4, LTD4, LTE4) patlaması olur.

Bu mediyatörler histamine göre çok daha güçlü bronkokonstriktörlerdir.

Anahtar Kavram

Aspirin ile tetiklenen solunum yolu hastalığında (AERD) patogenez, COX-1 inhibisyonuna bağlı PGE2 kaybı ve buna sekonder gelişen 5-LOX hiperaktivitesidir.

Alternatif Yöntem

Bu tabloyu çözmek için 'Samter Triadı' (Astım + Nazal Polip + Aspirin Duyarlılığı) anahtar kelimelerini tanımak ve bunun lökotrienlerle (özellikle lökotrien sentez artışı) ilişkili olduğunu hatırlamak yeterlidir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru