16 yaşında bir kız hasta, yaklaşık 12 saat önce öfkeyle çok sayıda parasetamol tableti ald… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$16$ yaşında bir kız hasta, yaklaşık $12$ saat önce öfkeyle çok sayıda parasetamol tableti aldığını ifade ederek acil servise başvuruyor. Hastanın şu anki fizik muayenesinde hafif mide bulantısı dışında belirgin bir patolojik bulgu saptanmıyor. Laboratuvar incelemesinde serum parasetamol düzeyi Rumack-Matthew nomogramına göre tedavi eşiğinin üzerinde bulunuyor. Bu hastanın tedavisinde başlanacak olan $N$ -asetilsistein ( $NAC$ ) tedavisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

En önemli etki mekanizması, glutatyon sentezi için sistein sağlayarak hücre içi glutatyon depolarını artırmak ve toksik metabolitlerin detoksifikasyonunu sağlamaktır.Cevap
B
Alımdan sonraki ilk $8$ saat geçildiği için bu hastada antidot tedavisinin hepatoprotektif etkinliği kalmamıştır.
C
Tedaviye başlamak için öncelikle serum transaminaz ( $ALT$ / $AST$ ) düzeylerinde belirgin bir yükselme saptanması beklenmelidir.
D
Aktif kömürün $NAC$ emilimini tamamen engellemesi nedeniyle, her iki tedavinin birlikte uygulanması kesin kontrendikedir.
E
Oral uygulama yolu parasetamolü portal dolaşımda yakaladığı için intravenöz ( $IV$ ) uygulamaya göre belirgin derecede daha üstün klinik başarıya sahiptir.

Cevap

En önemli etki mekanizması, glutatyon sentezi için sistein sağlayarak hücre içi glutatyon depolarını artırmak ve toksik metabolitlerin detoksifikasyonunu sağlamaktır.

Parasetamolün (asetaminofen) hepatotoksisitesi, ilacın minör bir metabolik yolu sonucu oluşan

NAPQI

(N-asetil-p-benzokinon imin) adlı toksik metabolitten kaynaklanır. Normalde bu madde glutatyon ile birleşerek detoksifiye edilir; ancak aşırı dozda glutatyon depoları tükenir.

N

-asetilsistein (

NAC

), glutatyonun sentezi için gerekli olan bir sistein prekürsörüdür. Hücre içi glutatyon seviyelerini artırarak toksik metabolitin karaciğer hücrelerine zarar vermesini engeller. Bu, parasetamol zehirlenmesindeki en kritik ve hayat kurtarıcı mekanizmadır.

Adım Adım Çözüm

Hastanın başvuru zamanını ve parasetamol düzeyini değerlendir.

Hasta 12. saatte başvurmuş ve düzeyi Rumack-Matthew nomogramına göre tedavi eşiğinin üzerindedir.

Parasetamol zehirlenmesinde 4. saatten sonra bakılan kan düzeyi, tedaviye (NAC) başlama kararını belirler.

Parasetamolün toksisite mekanizmasını hatırla.

İlacın bir kısmı CYP2E1 yoluyla yüksek derecede toksik olan

N

-asetil-

p

-benzokinon imin (

NAPQI

) metabolitine dönüşür.

Toksisiteden sorumlu olan madde NAPQI'dir.

NAC

antidotunun çalışma prensibini analiz et.

NAC, vücutta glutatyon sentezi için gereken sistein donörüdür ve glutatyon depolarını yenileyerek NAPQI'nin zararsız hale getirilmesini sağlar.

Hücre içi glutatyon depoları tükendiğinde NAPQI karaciğer hücrelerine bağlanarak nekroz yapar; NAC bunu önler.

Anahtar Kavram

Parasetamol zehirlenmesinde temel hepatotoksisite mekanizması glutatyon depolarının tükenmesi ve NAPQI birikimidir; N-asetilsistein bu depoları yenileyerek etki gösterir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru