Examkin

Soru

Zorluk: ZorToksidromlar

Hastane kökenli pnömoni tanısıyla Linezolid tedavisi başlanan 45 yaşındaki erkek hasta, serviste takibinin 3. gününde aniden gelişen ajitasyon, oryantasyon bozukluğu ve şiddetli titreme şikayetleriyle değerlendiriliyor. Hastanın özgeçmişinde majör depresyon tanısı olduğu ve uzun süredir Paroksetin kullandığı öğreniliyor. Vital bulgularında ateş 39.1°C, kan basıncı 165/95 mmHg, nabız 118/dk saptanıyor. Fizik muayenede cilt nemli ve sıcak, pupiller midriyatik, bağırsak sesleri hiperaktif olarak izleniyor. Nörolojik muayenede ise her iki alt ekstremitede belirgin klonus ve derin tendon reflekslerinde artış (hiperrefleksi) tespit ediliyor.

Bu hastada gelişen tablonun patofizyolojik mekanizması ve ayırıcı tanıda en sık karışan Nöroleptik Malign Sendrom'dan (NMS) ayırt edilmesini sağlayan en tipik fizik muayene bulgusu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Postsinaptik 5-HT reseptörlerinin aşırı uyarılması – Hiperrefleksi ve klonusCevap
  2. B
    Santral dopamin D2 reseptör blokajı – 'Kurşun boru' tipi rijidite
  3. C
    Santral muskarinik reseptör antagonizması – Cilt kuruluğu (Anhidroz)
  4. D
    Ryanodin reseptör kanalı regülasyon bozukluğu – Masseter kas spazmı
  5. E
    Sempatik sinir uçlarından norepinefrin salınımı – Miyozis

Cevap

Postsinaptik 5-HT reseptörlerinin aşırı uyarılması – Hiperrefleksi ve klonus
Sorudaki hasta, bir SSRI olan Paroksetin kullanırken üzerine non-selektif MAO inhibitörü özelliği gösteren bir antibiyotik olan Linezolid almıştır. Bu ilaç etkileşimi sinaptik aralıkta aşırı serotonin birikimine yol açarak Serotonin Sendromu tablosunu oluşturmuştur. Serotonin sendromunun patofizyolojisi postsinaptik 5-HT (özellikle 5-HT1A ve 5-HT2A) reseptörlerinin aşırı uyarılmasıdır. Nöroleptik Malign Sendrom (NMS) ile en önemli farkı nöromusküler bulgulardadır: NMS'de dopamin blokajına bağlı 'kurşun boru' rijiditesi ve hiporefleksi görülürken, Serotonin Sendromunda hiperrefleksi, klonus (özellikle alt ekstremitelerde) ve tremor görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın ilaç öyküsünü ve risk faktörlerini analiz et
Hasta Linezolid (zayıf MAO inhibitörü) ve Paroksetin (güçlü SSRI) kullanmaktadır. Bu kombinasyon sinaptik aralıkta serotonin birikimine yol açar.
İlaç etkileşimlerini tanımak, toksidromun kaynağını belirlemenin ilk adımıdır.
2
Klinik bulguları (Triad) değerlendir
Bilinç değişikliği (ajitasyon), Otonomik instabilite (hipertermi, taşikardi, terleme) ve Nöromusküler hiperaktivite (klonus, hiperrefleksi) mevcuttur.
Bu bulgular klasik Serotonin Sendromu triadını oluşturur.
3
Ayırıcı tanı (NMS vs SS) yap
Nöroleptik Malign Sendrom (NMS) benzer otonomik bulgular verir ancak 'kurşun boru' rijiditesi ve hiporefleksi ile seyreder. Serotonin sendromu ise hiperrefleksi ve klonus ile karakterizedir.
Mekanizma (5-HT aşırı uyarımı) ve ayırt edici bulgu (klonus) doğru seçeneği belirler.

Anahtar Kavram

Serotonin Sendromu vs Nöroleptik Malign Sendrom Ayırıcı Tanısı
Bu soruyu puanla

Konular

Toksidromlar

Bu konudan daha fazla soru