72 yaşında kadın hasta, bir haftadır artan karın ağrısı, şişkinlik ve son 3 gündür devam e… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$72$ yaşında kadın hasta, bir haftadır artan karın ağrısı, şişkinlik ve son $3$ gündür devam eden safralı kusmalar nedeniyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde batında yaygın hassasiyet ve defans saptanıyor. Çekilen ayakta direkt batın grafisinde sigmoid kolon seviyesinde obstrüksiyon ve diafragma altında serbest hava izleniyor. Hastanın arter kan gazı ve elektrolit değerleri şöyledir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.36$
$pCO_2$	$32$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$18$ $mEq/L$
$Na^+$	$140$ $mEq/L$
$Cl^-$	$90$ $mEq/L$
$K^+$	$3.2$ $mEq/L$
$Albümin$	$4.0$ $g/dL$

Bu bulgulara göre, hastada mevcut olan asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Üçlü (triple) asit-baz bozukluğu: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkalozCevap
B
Üçlü (triple) asit-baz bozukluğu: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar asidoz
C
Mikst tip asit-baz bozukluğu: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz
D
Mikst tip asit-baz bozukluğu: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz
E
Mikst tip asit-baz bozukluğu: Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz

Cevap

Üçlü (triple) asit-baz bozukluğu: Artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuar alkaloz

Hastada sepsis (peritonit) nedeniyle laktat artışına bağlı artmış anyon açıklı metabolik asidoz (

AG=32

) mevcuttur. Kusmalara bağlı gelişen ek metabolik alkaloz, düzeltilmiş bikarbonatın (

38

mEq/L

) normalin çok üzerinde olmasıyla kanıtlanır. Son olarak, ölçülen

pCO_2

değerinin (

32

mmHg

), Winters formülü ile beklenen alt sınır olan

33

mmHg

'nin altında olması, hastada kompanzasyonun ötesinde bir primer respiratuar alkalozun (muhtemelen ağrı ve sepsise bağlı taşipne nedeniyle) olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığını (

AG

) hesapla

AG = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (90 + 18) = 32

Artmış anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) varlığını belirlemek için.

Düzeltilmiş bikarbonatı (

\Delta\Delta

hesabı) hesapla

\Delta AG = 32 - 12 = 20

. Düzeltilmiş

HCO_3 = \Delta AG + HCO_{3(ölçülen)} = 20 + 18 = 38

HAGMA'ya eşlik eden ek bir metabolik bozukluk olup olmadığını anlamak için. Sonuç

>24

ise ek metabolik alkaloz vardır.

Metabolik asidoz için beklenen solunumsal kompanzasyonu (Winters formülü) hesapla

Beklenen

pCO_2 = 1.5 \times 18 + 8 \pm 2 = 35 \pm 2

(

33 - 37

mmHg

)

Ölçülen

pCO_2

değeri beklenen aralığın dışındaysa ek bir solunumsal bozukluk mevcuttur.

Tüm bulguları sentezle

HAGMA (

AG=32

), Metabolik Alkaloz (

\Delta\Delta=38

) ve Respiratuar Alkaloz (

32 < 33

mmHg

)

Hastanın klinik tablosu (sepsis/peritonit ve kusma) bu üçlü bozuklukla tam uyumludur.

Anahtar Kavram

Üçlü (triple) asit-baz bozukluklarında, anyon açığı artışına ek olarak hem düzeltilmiş bikarbonat fazlalığı (metabolik alkaloz) hem de beklenen kompanzasyonun ötesinde

pCO_2

düşüklüğü (respiratuar alkaloz) bir arada bulunur.

Daha Fazla Pratik

Sıvı resüsitasyonu sonrası asit-baz dengesindeki değişimleri takip etmek için klorür/anyon açığı oranını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru